Deyim

Burusu Tutmak (tutulmak) Ne Demek?

Anlamı

sancılanmak:
'Ben evin içinde zaten burusu tutulanlardan bahsedildiğine pek çok defalar müsadif olmuştum.' -H. Z. Uşaklıgil.

Detaylı Açıklama

Burusu tutmak, sancılanmaktır. Kişinin bedeninde bir sancı başlar; kişi kıvranır, oturamaz, rahat edemez. Sancı karında, sırtta ya da bedenin başka bir yerinde olabilir; kalıp yerini de belirtmez. Sancının nedeni de söylenmez; yalnız sancının geldiği anı ve kişinin hâlini anlatır. Bir yolculukta, bir sofrada, gece uykuda ya da bir iş ortasında kişinin burusu tutabilir. Söz bir yakınma olarak da kullanılabilir: dün gece yine burum tuttu, sabaha kadar uyuyamadım. Sancının süresi kalıpta belirtilmez; kısa da sürebilir, saatlerce de. Çevresindekiler bu durumda ona yardım etmeye, bir doktor çağırmaya ya da onu dinlendirmeye çalışabilir. Sancı geçince kişi rahatlar, yüzüne renk gelir. Söz bedensel bir sıkıntıyı yalın bir dille anlatır.

Örnek Cümleler

  1. Gece yarısı burusu tutan yaşlı adam, sabaha kadar yatağında kıvrandı.
  2. Uzun otobüs yolculuğunda burusu tutan kadın, şoförden kısa bir mola vermesini rica etti.
  3. Bayram sofrasında birden burusu tutan küçük çocuk, annesinin kucağında kıvranarak ağladı.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Kalıpta buru, sancı yerine geçer; burusu tutmak, sancısının gelmesi demektir. Tutmak fiili burada bir ağrının, bir hâlin birdenbire başlamasını anlatır; öksürüğü tutmak, hıçkırığı tutmak gibi kullanımlarda da görülür.

Ben evin içinde zaten burusu tutulanlardan bahsedildiğine pek çok defalar müsadif olmuştum cümlesinde konuşan, evde sancılananlardan söz edildiğine birçok kez rastladığını söyler. Müsadif olmak, rastlamak, denk gelmek demektir.

Atasözüne göre bir güçlüğü yenmek için başka bir güç yola başvurulmalıdır. Burusu tutmak ise sancıyı gerçek anlamıyla anlatır. Atasözü sancıyı bir benzetme olarak kullanır, deyim bedendeki sancının kendisidir.