Anlamı
gururlanıp üstünlük taslamak:
'Bir eski muallime olan annem, istese de büyüklük satamazdı, elinden gelmezdi.' -O. Kemal.
Detaylı Açıklama
"Büyüklük satmak" gerçekte olmayan bir üstünlüğü gösterişle sergilemeye çalışmak, başkalarına yukarıdan bakarak önem taslamaktır. Deyimdeki "satmak" fiili boşuna seçilmemiştir; kişi gerçek bir olgunluk göstermiyor, yalnız onun görüntüsünü pazarlıyor gibidir. Bu yüzden ifade yapmacıklık, kibir ve sahte üstünlük hissi taşır. Özellikle mevki, yaş, para ya da bilgi üzerinden başkalarını küçümseyen kişiler için çok yerinde kullanılır. Alaycı ve eleştirel bir tınısı vardır.
Örnek Cümleler
- Her fırsatta büyüklük satan adam sevilmiyordu.
- Büyüklük satarak kimseyi etkileyemezsin.
- Birkaç yaş büyük diye sürekli büyüklük satıyordu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Kısaca, gururlanıp üstünlük taslamak: 'Bir eski muallime olan annem, istese de büyüklük satamazdı, elinden gelmezdi.' -O. Kemal demektir. Bu deyim, anlatılmak istenen durumu somut ve akılda kalıcı bir benzetmeyle ifade eder.
Kelime anlamıyla bakıldığında somut bir eylem veya görüntü çizer. Mecazi anlamda ise gururlanıp üstünlük taslamak: 'Bir eski muallime olan annem, istese de büyüklük satamazdı, elinden gelmezdi.' -O. Kemal demektir. Bu iki anlam arasındaki mesafe, deyimin ifade gücünü artırır.
Türkçenin zengin deyim hazinesinde benzer durumları anlatan farklı ifadeler bulunabilir. Bu deyimin kendine özgü yanı, 'büyüklük' kelimesiyle kurduğu çağrışımdır ve bu onu diğerlerinden ayırır.