Deyim

Çalım Satmak Ne Demek?

Anlamı

kurulup büyüklük taslamak:
'İzmir ve dolaylarında çalım satıp dolaşmaya başlayacaklar.' -Y. K. Karaosmanoğlu.

Detaylı Açıklama

Çalım satmak, kurulup büyüklük taslamaktır. Kişi kurulur, yani kendini önemli sayan bir tavır takınır ve üstün görünmeye çalışır. Çalım satan kişi yürüyüşüyle, bakışıyla, oturuşuyla ve sözleriyle bu üstünlüğü gösterir. Söz bir köy ağasını, yeni zengin olmuş bir tüccarı, zafer kazanmış bir topluluğu ya da bir yarışmanın galibini anlatabilir. Kalıp bir yer adıyla birlikte kullanılabilir: sokaklarda, çarşıda, meydanda çalım satmak. Dolaşmak, gezmek gibi fiillerle de birleşir: çalım satıp dolaşmak. Söz bir kınamayı dile getirebilir; kimi zaman da bu tavrı gülünç bulan birinin sesidir. Kalıp tek bir anı da, süregiden bir tavrı da anlatabilir. Büyüklük taslamanın bir dayanağı olup olmadığı kalıpta söylenmez.

Örnek Cümleler

  1. Seçimi kazanan muhtar, ertesi gün köy meydanında eli belinde çalım satarak dolaştı.
  2. Kupayı kazanan takımın oyuncuları, havalimanında taraftarların arasından çalım satarak geçti.
  3. Mirasa konan genç tüccar, çarşıda esnafın selamını yalnız başıyla alarak çalım satmaya başlamıştı.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Tanıkta çalım satacak olanlar bir topluluktur: İzmir ve dolaylarında çalım satıp dolaşmaya başlayacaklar. Cümle gelecek zamanla kurulmuştur; konuşan bu tavrın ileride görüleceğini bekler. Dolaşmak fiiliyle birleşen kalıp, büyüklük taslayanların bir bölgede boy göstereceğini anlatır.

Hindi gibi kabarmak gururlanmayı, kurumlanmayı ve büyüklük taslamayı bir hayvanın kabarışına benzetir. Çalım satmak aynı tavrı benzetmeye başvurmadan anlatır ve kişinin kurulmasını öne çıkarır. Anlamları çok yakındır; ilki görüntüsüyle daha alaycı duyulabilir.

Bu atasözü, büyüklük taslayan birinde bitecek bir işimiz varsa onun ayağına gidip işimizi görmemiz gerektiğini söyler. Çalım satan kişi de kendisine gelinmesini bekleyen biri gibi davranabilir. Atasözü bu durumda işin bitmesini gururdan önde tutar.