Anlamı
her zaman ve her yerde gösteriş yapmak: Cafcafından geçilmiyor.
Detaylı Açıklama
Cafcafından geçilmemek, her zaman ve her yerde gösteriş yapmak anlamına gelir. Kalıpta cafcaf, kişinin gösterişini anlatır; söz onun aşılamayacak kadar çok olduğunu söyler. Gösteriş yapan kişi tamlayanla belirtilir: komşunun cafcafından geçilmiyor. Gösteriş bir giyimde, bir arabada, bir sofrada ya da konuşma biçiminde görülebilir. Kalıbın dayandığı şey sürekliliktir: kişi hangi ortama girse aynı hâli sürdürür. Bir kez yapılan gösteriş bu kalıpla anılmaz; her zaman ve her yerde yapılan gösteriş anılır. Kalıp bir kişi için kullanıldığı gibi yeni zengin olmuş bir aile, açılışını büyük törenlerle yapan bir şirket ya da bir kulüp için de kullanılabilir. Gösterişin nesnesi pahalı giysiler, armağanlar ya da abartılı sözler olabilir. Söz bir yakınma ya da alay taşıyabilir. Aynı anlam cakasından geçilmemek kalıbıyla da verilir.
Örnek Cümleler
- Piyangodan para çıktığından beri komşunun cafcafından geçilmiyor; her akşam başka bir arabayla sokağa giriyor.
- Düğünde de, cenazede de, bayram ziyaretinde de takılarını gösteren yengesinin cafcafından geçilmiyordu.
- Yurt dışından döndüğü günden beri kuzeninin cafcafından geçilmiyor, her cümlesine yabancı bir sözcük katıyor.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bu cümle kalıbın en yalın kullanımıdır: biri sürekli gösteriş yapmaktadır ve bu, konuşanın dikkatinden kaçmaz. Gösteriş yapanın adı anılmaz; kim olduğu konuşmanın gerisinden anlaşılır. Şimdiki zamanla kurulan cümle, durumun hâlâ sürdüğünü de bildirir.
Geçilmemek, bir engelin aşılamamasını anlatır; kalabalıktan, çamurdan, sudan geçilmez. Kalıpta engel gösterişin kendisidir: o kadar çoktur ki insan ona takılmadan bir adım atamaz. Abartılı söyleyiş, gösterişin her yanı kapladığını hissettirir.
Bu atasözü, bilgisiz olanın üstün görünmek için kasıldığını söyler. Cafcafından geçilmeyen kişi de bir üstünlük görüntüsü verir; ama deyim onun bilgisiz olup olmadığı hakkında bir şey söylemez. İkisini birleştiren, görünüşe verilen ağırlıktır.