Atasözü

Çağrılan Yere Git, Ar Eyleme; Çağrılmadığın Yere Gidip Yerini Dar Eyleme Ne Demek?

Anlamı

kişi, çağrıldığı yere gitmeli, çağrılmadığı yere gitmemelidir.

Detaylı Açıklama

Çağrılan yere git, ar eyleme; çağrılmadığın yere gidip yerini dar eyleme atasözü, davet edilen yere gidilmesini, davet edilmeyen yere gidilmemesini öğütler. Söz noktalı virgülle ayrılan iki bölümden oluşur. İlki çağrıyı kabul etmekten utanılmamasını ister. İkincisi davetsiz gitmekten sakındırır ve bunun gerekçesini de söz içinde verir. Eylemek fiili burada etmek anlamındadır. Aynı öğüt başka biçimlerle de verilir; gel denilen yere gitmeye ar eyleme diye başlayan söyleyiş bunlardan biridir. Öğüt bir aile içinde, bir arkadaş sohbetinde, bir düğün hazırlığında, bir bayram ziyaretinde ya da bir toplantı öncesinde hatırlatılabilir. Muhatabı davete gitmekten çekinen biri de olabilir, çağrılmadığı bir yere gitmeye hazırlanan biri de; ilk bölüm birincisine, ikinci bölüm ikincisine seslenir.

Örnek Cümleler

  1. Taziyeye gitmeye utanan genç, babasının çağrılan yere git, ar eyleme sözünü hatırlayıp komşunun kapısını çaldı.
  2. Davetli listesinde adı olmayan Kerem, çağrılmadığın yere gidip yerini dar eyleme diye düşünerek dernek yemeğine katılmadı.
  3. Dayısının dükkânının açılışına çağrılan Ayşe çekinmeden gitti ve sevinçle karşılandı; davetsiz gidip yerini dar ettiği bir önceki toplantıda ise oturacak sandalye bile bulamamıştı.

Diğer Atasözleri ve Deyimler

Sıkça Sorulan Sorular

Ar, utanma ve sıkılma duygusudur; ar eylemek de utanmak, çekinmek demektir. Atasözünün ilk bölümü çağrılan kişinin gitmekten utanmamasını ister. Kişi mahcubiyete kapılıp çağrılan bir yere gitmekten geri durmamalıdır.

Yerini dar eylemek, kendi yerini daraltmak, yani bulunduğu yerde sıkışıp kalmaktır. Çağrılmadığı yere giden kişi orada beklenmediği için rahat edemez, kendine uygun bir yer bulamaz. Benzer bir söz bunu açıkça söyler: gelme denilen yere gidersen orada sana ilgi göstermezler.

İki atasözü aynı öğüdü verir. Erinme sözü üşengeçliği, ar eyleme sözü utangaçlığı anar; biri gitmemenin sebebini tembellikte, öteki çekingenlikte görür. İkinci bölümlerde de fark vardır: biri yalnız görünmemeyi ister, öteki davetsiz gidenin yerinin dar olacağını hatırlatır.