Deyim

Cahil Kalmak Ne Demek?

Anlamı

bilgi edinememek, bilgisi olmamak:
'Bu konularda yeni kuşağın yanında her zaman cahil kalmaya mahkûmuz.' -H. Taner.

Detaylı Açıklama

Cahil kalmak, bilgi edinememek, bilgisi olmamaktır. Kalıp bir konuyla sınırlı olabilir: teknikte, sanatta, bir dilde ya da bir meslekte cahil kalınabilir. Sebep okula gidememek, yoksulluk, ilgisizlik, zaman bulamamak ya da bilginin kişiye hiç ulaşmaması olabilir; kalıp sebebi söylemez. Söz bir kişi kadar bir topluluk, bir kuşak ya da bir köy için de kullanılabilir. Kişi kendisi için de söyleyebilir: bu konuda cahil kaldım. Böyle bir söyleyiş bir itiraf ya da bir yakınma taşıyabilir. Kalıp kişinin aklı ya da zekâsı hakkında bir yargı bildirmez; yalnız bilgisinin eksikliğini anlatır. Başkası için söylendiğinde ise bir acıma, bir eleştiri ya da bir uyarı içerebilir: okumazsan cahil kalırsın.

Örnek Cümleler

  1. Savaş yıllarında okulları kapanan köyde bütün bir kuşak cahil kaldı; çocuklar okuma yazmayı ancak yetişkin olunca öğrendi.
  2. Hep sayısal derslere çalışan Deniz, tarih ve edebiyat konusunda cahil kalmaktan sonradan pişmanlık duydu.
  3. Telefonunu yalnız konuşmak için kullanan babası, bankacılık uygulamaları konusunda cahil kalınca her işi için oğlunu aramak zorunda kaldı.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Tanıkta kalıbı bir topluluk adına konuşan biri kullanır: bu konularda yeni kuşağın yanında her zaman cahil kalmaya mahkûmuz. Söyleyen, kendisiyle birlikte kendi kuşağını da gençlerin gerisinde sayar. Mahkûm olmak sözü, bu durumdan kurtulamayacaklarını düşündüklerini gösterir.

Cahil olmak yalnız bilgisizliği bildirir. Cahil kalmak ise bilginin edinilemediğini, kişinin bilgisiz durumda kaldığını da sezdirir. Bu yüzden ikinci söyleyiş, kaçırılmış bir öğrenme fırsatını ya da aşılamamış bir engeli akla getirebilir.

Bu atasözü, insanın her şeyi bilmemesini kusur saymaz; bilmediği bir işi sorup öğrenmeden yapmaya kalkışmasını kusur sayar. Cahil kalmak tek başına bir kınama taşımaz. Atasözüne göre kusur, cahil kalan kişinin bilmediği işe sormadan girişmesiyle başlar.