Deyim

Çakılı Kalmak Ne Demek?

Anlamı

1) yerini veya biçimini değiştirmeden durmak; 2) iz bırakmak:
'O günkü sözleri çakılı kaldı bende.' -N. Cumalı.

Detaylı Açıklama

Çakılı kalmak iki anlamda kullanılır. Birincisi, bir şeyin yerini ya da biçimini değiştirmeden durmasıdır. Bir eşya, bir yapı, bir kural ya da bir alışkanlık yıllarca aynı yerde, aynı biçimde kalabilir. Söz bu anlamda bir değişmezliği kimi zaman yakınmayla anlatır: köydeki eski düzen olduğu gibi çakılı kaldı. İkinci anlam iz bırakmaktır; burada özne bir söz, bir olay, bir görüntü ya da bir duygudur. İzin kaldığı kişi bulunma ekiyle anılabilir: bende, onda, aklında, yüreğinde. Hangi anlamın kastedildiği öznenin bir nesne mi, yoksa bir söz ya da olay mı olduğundan anlaşılır. İkinci anlamda bırakılan iz iyi de olabilir kötü de; kalıp bunu ayırmaz.

Örnek Cümleler

  1. Dedesinin otuz yıl önce astığı saat duvarda çakılı kaldı; ev boyandığında bile onu kimse yerinden oynatmadı.
  2. Şirketin kuruluşunda yazılan çalışma saatleri, değişen koşullara rağmen yönetmelikte çakılı kaldı.
  3. Öğretmeninin mezuniyet günü söylediği cesaret verici sözler yıllarca aklında çakılı kaldı.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Tanıkta çakılı kalan sözlerdir: o günkü sözleri çakılı kaldı bende. Kalıp burada ikinci anlamdadır; sözler konuşanın içinde bir iz bırakmıştır. Bende sözü, izin konuşanın kendisinde kaldığını gösterir.

Çakılı, çivi ya da kazık gibi bir şeyle bir yere tutturulmuş olan demektir. Böyle bir şey kendiliğinden yerinden oynamaz. Kalıp hem yerinden kıpırdamayan nesneleri hem de bellekte kalan sözleri bu tutturulmuşlukla anlatır.

Bu atasözü, gönül yarası kapansa da unutulmadığını söyler. Çakılı kalmanın ikinci anlamı da bir izin sürmesini anlatır. Atasözündeki iz bir acıdır; deyimdeki iz ise iyi ya da kötü herhangi bir söz ya da olay olabilir.