Deyim

Çam Devirmek Ne Demek?

Anlamı

karşısındakine dokunacak veya kötü bir sonuç doğuracak söz söylemek:
'Bu hoppa oğlan, karısına ne diller dökecek, ne potlar kıracak, ne çamlar devirecekti.' -H. R. Gürpınar.

Detaylı Açıklama

Çam devirmek, karşısındakine dokunacak ya da kötü bir sonuç doğuracak bir söz söylemektir. Söz bir kişiyi incitebilir, utandırabilir ya da bir işi bozabilir. Söz, söyleyenin sonucunu kestiremeden ağzından kaçırdığı bir laf olabilir; bu yönüyle kalıp, bilmeden yersiz bir davranışta bulunmak demek olan gaf yapmaya çok yakındır. Söz bir sofrada, bir toplantıda, bir düğünde ya da bir iş görüşmesinde ağızdan çıkabilir. Çam devrildikten sonra ortam gerilebilir, konuşan özür dilemek zorunda kalabilir. Kötü sonuç bir küslük, bozulan bir anlaşma ya da kaybedilen bir güven olabilir. Kalıp çoğul nesneyle de kurulur: ne çamlar devirdi, bütün çamları devirdi. Bir uyarı cümlesinde de yer alabilir: sakın orada çam devirme.

Örnek Cümleler

  1. Düğün yemeğinde gelinin eski nişanlısını anarak çam deviren dayı, bütün sofrayı bir anda susturdu.
  2. Pazarlık bitmek üzereyken düşünmeden satıcının rakibini övmeye başlayan ortak çam devirdi; anlaşma son anda bozuldu.
  3. Yeni müdüre ilk toplantıda eski müdürü övüp durarak çam deviren memur, o günden sonra önemli işlerden uzak tutuldu.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Tanıkta kalıp iki söyleyişle birlikte dizilir: bu hoppa oğlan, karısına ne diller dökecek, ne potlar kıracak, ne çamlar devirecekti. Pot kırmak yersiz söz söylemektir, dil dökmek ise tatlı sözlerle birini kandırmaya çalışmaktır. Ne … ne dizilişi, oğlanın ağzından çıkacak sözlerin çokluğunu ve çeşitliliğini hissettirir.

Pot kırmak, yersiz ve karşısındakine dokunacak bir söz söylemektir. Çam devirmek de dokunacak sözü anlatır, ayrıca kötü bir sonuç doğuracak sözü de kapsar. Gaf yapmanın tanımında üç söyleyiş birlikte anılır; anlamları birbirine çok yakındır.

Bu atasözü, ağır sözlerin ve gönül kırıcı davranışların unutulmayacağını anlatır. Çam deviren kişinin sözü de karşısındakinde böyle bir yara açabilir. Atasözü sözün bıraktığı izi, deyim o sözün söylenişini anlatır.