Deyim

Cam gibi Ne Demek?

Anlamı

1) arkası görünen, saydam, şeffaf; 2) donuk, cansız (göz).

Detaylı Açıklama

Cam gibi benzetmesi iki ayrı şeye yönelir. Birincisinde arkası görünen, saydam, şeffaf bir şey anlatılır: su, buz, ince bir kumaş, bir böcek kanadı. İkincisinde göz için kullanılır ve donuk, cansız bir bakışı anlatır. Bu anlamda göz bir şeye bakıyor gibi görünse de bakışta bir canlılık yoktur. Böyle bir bakış derin bir üzüntüden, büyük bir yorgunluktan, hastalıktan ya da şaşkınlıktan doğabilir; benzetme sebebi söylemez. Sözün bir göz için mi, bir nesne için mi söylendiği anlamı belirler. Kalıp cam gibi su, cam gibi gözler, gözleri cam gibi olmak biçimlerinde kurulabilir. Birinci anlam bir beğeni, ikincisi bir kaygı taşıyabilir. Göz anlamında söz bir romanda ya da bir hastanın durumunu aktaran konuşmada geçebilir.

Örnek Cümleler

  1. Dağ gölünün suyu cam gibiydi; tekneden bakınca dipteki çakıl taşları tek tek görünüyordu.
  2. Kış sabahı derenin üstü cam gibi ince bir buzla kaplanmış, altından akan su görünüyordu.
  3. Oğlunun kaza haberini alan kadın, saatlerce cam gibi gözlerle duvara baktı.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Camın iki niteliği vardır: ışığı geçirir ve kendi başına bir canlılık taşımaz. Birinci anlam bu saydamlıktan, ikinci anlam ise camın kıpırtısız, cansız parlaklığından yola çıkar. Aynı nesne iki ayrı yönüyle iki ayrı anlam kurar.

Zar gibi, çok ince ve saydam olan şeyler için söylenir; incelik de anlamın parçasıdır. Cam gibinin birinci anlamı saydamlığı anlatır ama inceliği şart koşmaz; derin bir göl de cam gibi olabilir. Göz için kullanılan donukluk anlamı ise yalnız cam gibide vardır.

Bu atasözü, insanın yüzünün içinin aynası olduğunu, duyguların yüze vurduğunu söyler. Cam gibi gözler de kişinin iç dünyasındaki bir durgunluğu ya da sarsıntıyı dışarıya yansıtabilir. Atasözü yüzle iç arasındaki bağı genel olarak kurar; deyim yalnız bakışın donukluğunu betimler.