Anlamı
'yaşlandığı hâlde güzelliği bozulmamış (kadın)' anlamında kullanılan bir söz.
Detaylı Açıklama
Bu söz, yaş ilerlemiş ya da beden eski canlılığını kaybetmiş olsa da kişinin özellikle güzelliğinden, çekiciliğinden veya asıl dikkat çeken yanından hâlâ çok şey koruduğunu anlatır. Genellikle kadınlar için söylenmiş geleneksel bir ifade olarak bilinir ve bu yüzden bugünün dilinde dikkatli kullanılmalıdır. Eski kullanımda hafif takdir ile alay arasında duran bir ton taşır. Bir yandan yaşın ilerlediği kabul edilir, öte yandan asıl güzelliğin hâlâ yerinde olduğu belirtilir. Bu nedenle söz hem övgü hem de yaş vurgusu içerir. Günümüzde bazı bağlamlarda kaba veya incitici duyulabilir. Bu yüzden tarihî ve kültürel tadını bilerek kullanmak gerekir. Yani ifade yalnız güzellik değil, geçmişten kalan çekimin diriliğini de anlatır. Fakat bu övgünün biçimi çağdaş kulakta her zaman rahat duyulmayabilir.
Örnek Cümleler
- Eski oyuncuyu görünce mahalledeki yaşlılar, cami yıkılmış ama mihrabı yerinde, demeden duramadı.
- O sözün bugünkü dile ağır kaçacağını düşünüyorum ama eskiler böyle durumlarda cami yıkılmış ama mihrabı yerinde derdi.
- Yıllar geçse de zarafetinden çok az şey kaybeden kadın için biri cami yıkılmış ama mihrabı yerinde deyince herkes gülümsedi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü yaş ve görünüş üzerinden değerlendirme yaptığı için bazı kişilerce kırıcı bulunabilir. Eski dilde daha olağan karşılanan bu ton, günümüzde herkes için uygun görülmeyebilir.
Bir yandan güzelliğin veya çekiciliğin korunduğunu söyler, öte yandan yaş alma ve yıpranma iması taşır. Bu iki yön onu karışık tonlu bir ifade yapar.
Daha çok eski kuşakların konuşmasında veya nostaljik anlatılarda duyulur. Genç kuşakların gündelik dilinde daha seyrek yer alır.