Anlamı
'yaşlandığı hâlde güzelliği bozulmamış (kadın)' anlamında kullanılan bir söz.
Detaylı Açıklama
Cami yıkılmış ama mihrabı yerinde, yaşlandığı hâlde güzelliği bozulmamış bir kadın için söylenen bir sözdür. Kalıp iki yarıdan oluşur ve aralarına ama bağlacı girer. İlk yarı yılların geçtiğini kabul eder, ikinci yarı güzelliğin yerinde durduğunu bildirir. Söz bir kadının yüzüne karşı iltifat olarak da, arkasından onun hakkında konuşulurken de söylenebilir. Bir düğünde yıllar sonra görülen bir teyze, eski fotoğraflarıyla karşılaştırılan bir oyuncu ya da torun sahibi bir komşu için bu söz kullanılabilir. Söyleyen kadının yaşını gizlemeye çalışmaz; onu övgünün bir parçası yapar. Övgü, yaşa rağmen korunan güzelliğe yöneliktir. Güzelliğin neden ibaret olduğunu söz ayrıntılandırmaz; yüz, duruş ya da bakış olabilir. Kalıp kadınlar için kullanılır.
Örnek Cümleler
- Yetmişine merdiven dayamış Nesrin Hanım ipek eşarbıyla salona girince herkes dönüp baktı; cami yıkılmış ama mihrabı yerinde.
- Gençliğinde sinema yıldızı olan oyuncu seksen yaşında sahneye çıktığında yüzünün çizgilerine rağmen aynı ışıltıyı taşıyordu; cami yıkılmış ama mihrabı yerindeydi.
- Babaannesinin son fotoğrafını gösteren genç kız, cami yıkılmış ama mihrabı yerinde, dedi; altmışındaki kadının gözleri hâlâ pırıl pırıldı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Mihrap, camide kıble yönünde imamın namaz kıldırdığı bölümdür. Sözde yıllarla yıpranmış beden yıkılmış caminin, korunan güzellik ise mihrabın yerine konur. Yıkılmış bir yapının içinde yerinde duran bir mihrap gibi, yaşlanmış bir kadında güzellik korunmuştur.
İkisi de yaşlanmanın her şeyi götürmediğini söyler. Gönül kocamaz bunu kişinin iç dünyasına, sevme gücüne bağlar ve kadın erkek ayırmadan kişiden söz eder. Cami yıkılmış ama mihrabı yerinde ise dışarıdan görülen güzelliği anlatır ve kadınlar için söylenir.
Çelişmez, ikisi bir arada düşünülebilir. O atasözü yaşlılığın belirtilerinin gizlenemeyeceğini söyler; bu söz de yaşlılığı saklamaz, caminin yıkıldığını açıkça kabul eder. Fark, ikinci sözün yaşın yanında korunan güzelliği de görmesidir.