Anlamı
iç geçmek, takatsizlik göstermek.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, insanın takatsizlik göstermesi, içinin geçmesi, halsiz düşmesi ve dayanma gücünün azalması anlamında kullanılır. Bazen açlık, bazen sıcak, bazen de uzun yorgunluk bu hâli doğurur. Deyim, tam bir bayılma olmayabilir; ama kişinin kendini tutmakta zorlandığını, gözünün karardığını ve bedeninin boşaldığını hissettirir. Bu yüzden gündelik dilde halsizlik anlatımında oldukça işlevseldir. Bir anda gelen güçsüzlük duygusunu yalın ama etkili biçimde verir. Özellikle eski ağızlarda ve halk konuşmasında daha sıcak durur. Bitkinliğin sınırında gezen bir bedeni görünür kılar. Gücün çekilmesiyle birlikte iradenin de gevşediği bir anı yakalar. Bu nedenle küçük bir halsizlikten daha ağır bir düşüş hissettirir. Bedendeki boşalma hâli yüz ifadesine ve sese de yansır.
Örnek Cümleler
- Patron toplantıda "canı bayılmak" diye sitem etti.
- Esnaf bu duruma çoktan "canı bayılmak" demeye başlamıştı.
- Yoğun tempodan sonra bir sandalyeye çöküp canı bayılmış gibi kaldı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Gerçek bayılma tam bilinç kaybına gider; canı bayılmak ise çoğu zaman bilinç açıkken yaşanan ağır halsizlik ve iç geçmesi duygusunu anlatır.
Açlık, sıcak, susuzluk, yorgunluk ve uzun süre ayakta kalma gibi durumlar için çok doğal bir kullanımdır.
Çünkü bedenin güçten düşmesini çok doğrudan, sade ve günlük bir yolla anlatır. Abartısız ama canlı bir halk söyleyişi taşır.