Deyim

Canı Bayılmak Ne Demek?

Anlamı

iç geçmek, takatsizlik göstermek.

Detaylı Açıklama

Canı bayılmak, iç geçmek ve takatsizlik göstermek anlamına gelir. Kalıp kişinin gücünün çekildiği, bedeninin gevşediği bir durumu anlatır. Böyle bir kişi yürümekte, konuşmakta ya da elindeki işi sürdürmekte zorlanır. Uzun bir yolculuk, öğün atlamak, bunaltıcı bir sıcak ya da ağır bir iş gününün sonu bu durumun gerekçesi olarak cümlede anılabilir. Konuşan kendi durumunu bu sözle anlatabilir: canım bayıldı, biraz oturayım. Takatsizliği dışarıdan gören biri de başkası için kullanabilir. Kalıp bir yakınmanın, bir uyarının ya da bir anlatının içinde geçebilir. Kısa bir dinlenme, bir bardak su ya da bir lokma yemek, canı bayılan kişiye yeniden güç verebilir; canı yerine gelmek bu dönüşü anlatır.

Örnek Cümleler

  1. Oruçlu olduğu günün ikindisinde tarlada çapa yapan dedemin canı bayıldı; dedem ağacın gölgesine çekilip oturdu.
  2. On saatlik otobüs yolculuğunun sonunda canı bayılan öğrenci, valizini taşıyacak gücü kendinde bulamadı.
  3. Ateşi yeni düşen çocuğun canı bayılmıştı; annesi onu kucağında yatağına taşıdı.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Olmaz; canı bayılan kişi bilincini yitirip yere yığılmaz, yalnız gücü çekilir. Kalıp iç geçmeyi ve takatsizlik göstermeyi anlatır. Bayılmak sözcüğü burada mecaz olarak kullanılır ve güçsüzlüğün ne kadar ağır duyulduğunu anlatır.

Canı çekilmek, vücudun bir organının canlılığı azalır gibi olmasını ya da içinin ezilmesini anlatır; zayıflık bir yere ya da içe toplanmıştır. Canı bayılmakta ise kişinin bütün takati kesilmiş gibidir. İki kalıp güçsüzlük duygusunda buluşur, ama biri bir organı ya da içi, öteki kişinin bütününü anlatır.

Dermanı kesilmek, yorgunluktan güçsüzleşmeyi anlatır ve nedeni kalıbın içinde verir. Canı bayılmak ise takatsizliğin nereden geldiğini belirtmez; açlık da, sıcak da, bir hastalığın ardından gelen güçsüzlük de olabilir. İki kalıp güçsüz düşmüş bir kişiyi anlatırken birbirine yaklaşır.