Anlamı
yorgunluktan güçsüzleşmek:
'Çok uzak yerlerden geldim, ayaklarımın dermanı kesildi.' -A. Gündüz.
Detaylı Açıklama
Dermanı kesilmek, aşırı yorgunluk, hastalık, korku ya da bitkinlik yüzünden insanın gücünün tükenmesi anlamında kullanılan çok yerleşik bir deyimdir. Buradaki derman, bedeni ve ruhu ayakta tutan güç olarak düşünülür. O güç azalınca insan ne yürümeye, ne konuşmaya, ne de işini sürdürebilmeye hâl bulur. Bu yüzden deyim yalnız fiziksel yorgunluğu değil, genel bir tükenmişlik durumunu anlatır. Uzun yolculuklar, ağır iş, hastalık dönemleri ve yoğun sıkıntılar bu sözün doğal alanıdır. Deyimin etkisi, yorgunluğu sıradan bir halsizlikten daha derin göstermesidir. İnsan artık “yoruldum” demekten öte bir noktadadır; hareket edemeyecek kadar gücü azalmıştır. Bu tükenişi sade ama çok canlı biçimde dile getirir. Söz, gücün ve umudun aynı anda düşmesiyle ortaya çıkan tam bir tükeniş duygusu taşır.
Örnek Cümleler
- Saatlerce dağ yolunda durmadan yürüyünce akşama doğru tamamen dermanı kesildi.
- Merdivenleri çıkarken bir anda dermanı kesildi, duvara yaslanıp derin nefes aldı.
- Günlerdir uykusuz kalınca kadının dermanı kesilmiş, ayakta zor duracak hâle gelmişti.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü dermanı kesilmek, insanın çalışmaya ya da yürümeye devam edecek gücü kalmadığını hissettirir. Yani hafif yorgunluktan değil, tükenmeye yaklaşan bir hâlden söz eder. Çünkü burada beden gücüyle birlikte toparlanma isteği ve iç direnç de çöker.
Uzun yürüyüşler, ağır işçilik, hastalık, açlık, sıcak çarpması ya da çok yoğun duygusal baskı sonrasında en doğal durur. Çünkü bu haller bedensel ve ruhsal gücü birden azaltır.
Derman, insanı ayakta tutan iç gücü ve dayanma enerjisini temsil eder. Kesilmesi de bu enerjinin tükenmesi anlamına gelir. Derman, insanı ayakta tutan güç, çare, canlılık ve devam etme kudretini temsil eder.