Anlamı
yeniden canlanmak, canı yerine gelmek.
Detaylı Açıklama
Canı gelmek, yeniden canlanmak, canı yerine gelmek anlamındadır. Yorgunluktan, açlıktan, hastalıktan ya da bir sıkıntıdan sonra kişi kendini toparlar, gücü geri döner. Bunu sağlayan şey sıcak bir çorba, bir bardak su, kısa bir uyku, temiz hava ya da sevindirici bir haber olabilir. Kalıp bir değişimi anlatır: önceki durgunluğun yerini canlılık alır. Kişi yerinden kalkar, sesi açılır, yarım kalan işine döner. Kişi bunu kendi hâli için söyleyebilir; yanındakinin toparlandığını gören biri de aynı sözü kullanır. Bir hastanın yatağında doğrulması, yorgun bir yolcunun dinlendikten sonra yola koyulması bu kalıpla anlatılabilir. Kalıp canlanmanın ne kadar süreceğini söylemez; yalnız kişinin yeniden güç bulduğunu bildirir. Yemekten ya da dinlenmeden sonra söylenen oh, canım geldi sözü bunun bilinen bir kullanımıdır.
Örnek Cümleler
- Sıcak bir tas mercimek çorbası içen yorgun postacı, canı gelince kalan mektupları dağıtmak için yeniden yola koyuldu.
- Üç gündür yataktan çıkamayan hasta, canı gelince sabah pencerenin önüne kadar yürüdü.
- Kızının sınavı kazandığını duyan babanın canı geldi, haftalardır süren durgunluğu dağıldı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Canı gelmek, canı yerine gelmek ile aynı anlamda açıklanır: kişi yeniden canlanır. Öteki kalıbın tanımında ise iki ayrı anlam sayılır: yorgunluğun geçmesi ve sağlığın, gücün yeniden kazanılması. Kısa biçim, bu iki durumu da karşılayacak genişliktedir.
Benzine kan gelmek de sağlıklı duruma gelmeyi, canlanmayı anlatır, ama bunu yüzdeki renkle gösterir: solgun yüz yeniden kızarır. Canı gelmek ise canlanmayı dışarıdan görünen bir belirtiye bağlamaz. İki kalıp, toparlanan bir hastayı anlatırken aynı cümlede yan yana gelebilir.
Atasözü, yorgun kişiye verilen dinlenme fırsatının onu çok sevindirdiğini söyler. Canı gelmek ise bu dinlenmenin ardından gelen toparlanmayı anlatır. İki söz aynı sahnenin iki anını gösterir: önce mola sevinçle karşılanır, sonra kişinin canı gelir.