Deyim

Canı ile Oynamak Ne Demek?

Anlamı

tehlikeli işlerle uğraşmak.

Detaylı Açıklama

Canı ile oynamak, tehlikeli işlerle uğraşmaktır. Kalıpta tehlikeye giren şey kişinin kendi canıdır. Tehlikeli bir sporla uğraşmak, güvenlik önlemi almadan yüksekte çalışmak, buzlu yolda hızla araba sürmek ya da fırtınada denize açılmak bu kalıpla anlatılabilir. Zehirli bir yılanı çıplak elle yakalamak, buzu çatlamış bir gölün üstünde yürümek de bu kalıbın kapsamına girer. Söz konuşanın kaygısını, eleştirisini ya da uyarısını taşıyabilir: canınla oynuyorsun, in o damdan. Kalıp, kişinin girdiği işin sonunda başına bir şey gelip gelmediğini söylemez; tehlikeli olan iş, sonucu değil. Ek bitişik yazılıp canıyla oynamak biçiminde de söylenir. Çoğul öznede iyelik çoğullaşabilir: işçiler canlarıyla oynuyordu. Bir mesleğin kendi tehlikesi de, bir kişinin gözü karalığı da bu kalıbın konusu olabilir.

Örnek Cümleler

  1. Kasksız motosikletiyle buzlu yolda yarışan delikanlı canıyla oynuyordu; bir virajda kayıp yere düştü.
  2. İskelede emniyet kemeri takmadan çalışan boyacı, onuncu katın hizasında canıyla oynuyordu.
  3. Fırtına uyarısına rağmen kayığıyla açığa çıkan balıkçı canı ile oynadı, sahil güvenlik onu gece yarısı buldu.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

İki kalıbın tanımı aynıdır: tehlikeli işlerle uğraşmak. Barutla oynamak tehlikeyi bir nesneyle, patlamaya hazır bir maddeyle gösterir. Canı ile oynamak ise tehlikede olanın kişinin kendi canı olduğunu açıkça söyler.

Kalıp bunu belirtmez. Tehlikeyi bile bile üstlenen biri de, işin tehlikesini görmeden işe girişen biri de canı ile oynuyor olabilir. Bu ayrım cümlenin geri kalanından ya da konuşanın sözü söyleyiş biçiminden anlaşılır.

Atasözü, tehlikeli bir durum belirmeye başlayınca ondan uzaklaşmanın çaresine bakılması gerektiğini söyler. Canı ile oynayan kişi ise tehlikenin içinde kalmayı sürdürür. Atasözü böyle birine yöneltilen bir uyarı olarak duyulabilir.