Anlamı
tehlikeye veya herhangi bir sıkıntıya katlanmaya niyetim yok.
Detaylı Açıklama
Canımı sokakta bulmadım, tehlikeye ya da herhangi bir sıkıntıya katlanmaya niyeti olmayan kişinin sözüdür. Konuşan, kendisinden beklenen riskli bir işi, zahmetli bir görevi ya da tehlikeli bir yolculuğu geri çevirir. Söz bir reddin gerekçesi olarak kullanılır: o dağ yoluna gece çıkmam, canımı sokakta bulmadım. Sıkıntı yalnız bedensel bir tehlike olmayabilir; uykusuz geçecek bir gece, yorucu bir koşuşturma ya da başkasının derdini sırtlanmak da bu sözle geri çevrilir. Bir arkadaşın çılgınca önerisi, güvencesiz bir iş teklifi ya da bir kalabalığın kışkırtması böyle bir cevabı doğurabilir. Konuşanın korkusunun yerinde olup olmadığı sözde belirtilmez. Atasözü bir kararın açıklaması olarak söylenir ve karşı tarafın ısrarını keser.
Örnek Cümleler
- Fırtınalı gecede tekneyle karşı kıyıya geçmeyi teklif eden arkadaşına Murat, «Canımı sokakta bulmadım» deyip evde kaldı.
- Bayram tatilinde bütün akrabaları tek tek dolaşma planını duyan Elif, canımı sokakta bulmadım diyerek yalnız annesini ziyaret etti.
- Maden ocağında sigortasız çalışma teklifi alan genç, canımı sokakta bulmadım deyip teklifi geri çevirdi.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Sokakta bulunan bir şey kimseye ait değildir, değeri bilinmez ve kolayca harcanabilir. Konuşan, canının böyle bulunmuş bir şey olmadığını söyleyerek onu boşuna tehlikeye atmayacağını bildirir. Söz, canın değerini bu karşıtlıkla dile getirir.
Canını dişine almak, her tehlikeyi göze alarak bir işe girişmeyi ya da bir işi bütün gücünü harcayarak yapmayı anlatır. Canımı sokakta bulmadım diyen kişi ise tam tersini yapar; tehlikeyi de sıkıntıyı da üstlenmeye niyeti yoktur. Biri işe atılanın, öteki geri duranın tutumunu bildirir.
Can bostanda bitmez, insanın canının değerini bilmesi ve onu yıpratmaması gerektiğini söyler. Canımı sokakta bulmadım da canın kolayca bulunup harcanacak bir şey olmadığını anlatır. Biri bostanı, öteki sokağı anarak aynı değeri iki ayrı görüntüyle dile getirir.