Anlamı
1) her tehlikeyi göze alarak işe girişmek:
'Öyleyse niye uğraşıyoruz, canımızı dişimize takmışız, sen, ben, Ali, Yel Musa?' -Y. Kemal. 2) bütün gücünü harcayarak yapmak.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, kişi bütün tehlikeleri göze alarak bir işe giriştiğinde ya da bütün gücünü, direncini ve cesaretini sonuna kadar kullanarak uğraştığında söylenir. İçinde hem risk alma hem de yoğun emek vardır. Bazen savaş, kurtuluş ve kaçış gibi gerçekten tehlikeli durumlarda kullanılır; bazen de çok zor bir işi başarabilmek için insanın kendini bütünüyle vermesini anlatır. Sözün gücü, kararlılığı bedensel bir resme dönüştürmesinden gelir. Kişi sanki hayatını ön dişlerinin ucunda taşıyormuş gibi davranmaktadır. Bu yüzden anlatıya gerilim, yiğitlik ve dayanıklılık katar. Zor şartlarda geri adım atmayan insanları anlatmak için çok güçlü bir kalıptır. Deyimdeki asıl vurgu, korkunun yok olması değil, korkuya rağmen yürümeye devam edilmesidir. Bu yüzden cesaret kadar gözü karalık da sezdirir.
Örnek Cümleler
- Yangından çocukları kurtarmak için canını dişine alıp içeri daldı.
- Bu projeyi yetiştirmek için herkes haftalarca canını dişine aldı.
- Bu gidişle yakında o da canını dişine alıyor diye konuştular.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü sözün merkezinde kendini koruma rahatlığından vazgeçmek vardır. İnsan hem büyük risk alır hem de elindeki bütün gücü sonuna kadar kullanır.
Kurtarma hikâyeleri, ağır emek isteyen işler, sınırları zorlayan başarı öyküleri, savaş ve mücadele anlatıları bu deyimin doğal alanıdır.
Yakındır ama aynı değildir. Canına acımamak daha çok kendini esirgememeyi anlatır; canını dişine almak ise buna ek olarak risk ve son sınır cesareti de taşır.