Anlamı
beklenilmeyen iyi bir durumla karşılaşıldığında duyulan memnunluğu anlatmak için söylenen bir söz:
'Mektep işi canına minnet ya!' -N. Hikmet.
Detaylı Açıklama
Canına minnet, beklenmeyen iyi bir durumla karşılaşıldığında duyulan memnunluğu anlatan bir sözdür. Kişi kendisine sunulan ya da kendiliğinden gelen bir fırsatı büyük bir sevinçle karşılar. Erken biten bir iş günü, son anda ertelenen yorucu bir görev, kapıya gelen bir ikram ya da beklenmedik bir izin böyle bir memnunluğu doğurabilir. Kalıp olmak fiiliyle de kurulur: bu teklif onun canına minnet oldu. Fiil olmadan kısa bir sevinç sözü olarak da söylenebilir: tatil mi, canıma minnet! Söz bir başkasının hâlini anlatırken de, konuşanın kendi sevincini dile getirirken de kullanılır. Gelen iyiliğin küçük ya da büyük olması önemli değildir; kalıbın anlattığı, onun beklenmedik oluşunun yarattığı hoşnutluktur.
Örnek Cümleler
- Patron cuma günü işi erken bırakabileceklerini söyleyince, uzun yola çıkacak olan Burak için bu canına minnet oldu.
- Yağmur yüzünden koşu antrenmanı iptal edilince, dizi ağrıyan oyuncu için bu canına minnetti.
- Akşam yemeği için evde bir şey kalmadığını düşünen Ayşe için, komşusunun getirdiği tencere dolusu dolma canına minnet oldu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Hikmet'in cümlesinde «Mektep işi canına minnet ya!» denir. Söz burada bir ünlemle biter ve sözü edilen kişinin okul işini büyük bir memnunlukla karşıladığını anlatır. Kalıp olmak fiili olmadan, kısa bir ünlem cümlesi içinde kullanılmıştır.
Cana minnet saymak, bir şeyi bir lütuf olarak kabul etmeyi anlatır; kişi önüne gelen şeyi kendisine yapılmış bir iyilik gibi görür. Canına minnet ise o iyiliğin yarattığı sevinci dile getirir. Gelen bir teklifin sevinçle karşılandığı bir sahnede ikisi birlikte düşünülebilir.
Bu atasözünde yorgun hayvan için durdurulmak, beklemediği bir iyiliktir ve sevinçle karşılanır; atasözü bunu canına minnet sözüyle bağlar. Deyimin anlattığı memnunluk burada bir benzetmeyle somutlaşır. Yorgun bir işçiye verilen kısa bir mola da aynı sevinci doğurur.