Deyim

Canına Okumak Ne Demek?

Anlamı

tkz. berbat ve perişan etmek.

Detaylı Açıklama

Canına okumak, bir şeyi ya da birini berbat ve perişan etmektir. Söz teklifsiz konuşmada kullanılır. Perişan edilen bir eşya, bir yer ya da bir kişi olabilir: çocuklar bahçenin canına okur, dolu ekinin canına okur, ağır bir sınav dönemi öğrencinin canına okur. Kişi söz konusu olduğunda kalıp bir dövmeyi, bir yenilgiyi ya da onu yıpratıp bitkin düşürmeyi anlatabilir. Kalıp bir tehdit olarak da duyulur: bir daha gelirsen canına okurum. Perişan eden şey bir insan olabileceği gibi bir doğa olayı ya da bir dönem de olabilir. Söz, ortaya çıkan sonucun ne kadar kötü olduğunu abartarak anlatır; eşyanın tamamen yok olması gerekmez, berbat bir hâle gelmesi yeter.

Örnek Cümleler

  1. Bir haftalık tatil boyunca evde kalan üç yeğen, salondaki koltukların canına okudu.
  2. Gece yağan dolu, hasada iki gün kalmış bağların canına okudu.
  3. Bir aylık sınav maratonu, zaten yorgun olan öğrencinin canına okudu.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Canına ezan okumak, bir kimsenin hakkından gelmeyi ya da onu öldürmeyi anlatır. Canına okumak ise berbat ve perişan etmektir; öldürme anlamı taşımaz ve bir eşya, bir yer için de söylenebilir. Ortak sözcükleri olsa da biri öldürmeye kadar uzanır, öteki yıpratıp perişan etmede kalır.

Kalıp teklifsiz konuşmaya aittir; yakın arkadaşlar arasında, aile içinde ya da öfkeyle söylenen sözler arasında yer alır. Bir kurum yazısında ya da resmî bir konuşmada bunun yerine zarar vermek, perişan etmek gibi sözler seçilir. Söz bu yüzden gündelik bir hava taşır.

Atasözü, kötü bir kişinin yalnız yakın çevresine değil daha geniş çevrelere de zarar verdiğini söyler. Canına okumak da bir kişinin bir yeri, bir düzeni perişan etmesini anlatabilir. Mahalleyi birbirine katan biri için ikisi birlikte söylenebilir: yedi mahallenin canına okudu.