Deyim

Canını Sokakta Bulmak Ne Demek?

Anlamı

sağlığı korumak gerektiğini anlatan bir söz: Canımı sokakta mı buldum? Elbette biraz dinleneceğim.

Detaylı Açıklama

Canını sokakta bulmak, sağlığı korumak gerektiğini anlatan bir sözdür. Can sözcüğü burada kişinin sağlığını karşılar. Sokakta bulunan bir şey bedel ödenmeden ele geçmiştir; söz, canın öyle hor kullanılacak bir şey olmadığını hatırlatır. Kalıp soru biçiminde kurulabilir: canımı sokakta mı buldum? Bu soruyu soran, sağlığını hiçe saymayacağını bildirir. Yorgunluğa, hastalığa ya da aşırı çalışmaya karşı kendini koruma isteği sözün içinde duyulur. Bir dinlenme kararı, ağır bir işi geri çevirme ya da bir hekimin öğüdüne uyma bu sözle gerekçelendirilebilir. Sözün ardından konuşanın aldığı karar gelebilir: biraz dinleneceğim, bu yükü kaldırmayacağım. Canımı sokakta bulmadım ise ayrı bir sözdür ve tehlikeye ya da sıkıntıya katlanmaya niyetli olmamayı anlatır.

Örnek Cümleler

  1. Gece vardiyasına bir kez daha kalması istenen hemşire, 'Canımı sokakta mı buldum?' deyip eve gitti ve on iki saat uyudu.
  2. Ateşi düşmeden işe dönmek isteyen kızına annesi, 'Canını sokakta mı buldun?' diye çıkıştı ve onu yatağa geri gönderdi.
  3. Hekimin yasakladığı ağır çuvalı taşımaya yeltenen yaşlı adam, bir an durup 'Canımı sokakta mı buldum?' dedi ve yükü oğluna bıraktı.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Beklemez. Konuşan, cevabı herkesçe bilinen bir soru sorarak canının değerli olduğunu vurgular; kimse onun canını sokaktan aldığını düşünmez. Soru böylece kişinin sağlığını koruma kararına bir gerekçe olur.

Can bostanda bitmez atasözü, insanın canının değerini bilmesi ve onu yıpratmaması gerektiğini söyler. Canını sokakta bulmak da sağlığı korumak gerektiğini anlatır. Atasözü genel bir öğüt olarak söylenir; kalıp ise konuşanın kendi durumuna uyguladığı bir sorunun içinde yer alabilir.

Yöneltilebilir. Gece gündüz çalışıp kendini yıpratan birine canını sokakta mı buldun diye sorulduğunda, konuşan onun sağlığından kaygı duyduğunu belli eder. Soru bir itirazdır; karşıdakini biraz dinlenmeye, kendine özen göstermeye çağırır.