Anlamı
argo bir işin içinden çıkamamak, kötü ve başarısız duruma düşmek, zor durumda kalmak, çarşaflamak.
Detaylı Açıklama
Çarşafa dolanmak, bir işin içinden çıkamamak, kötü ve başarısız bir duruma düşmek, zor durumda kalmak anlamına gelen argo bir söyleyiştir. Aynı anlam tek bir fiille de karşılanır: çarşaflamak. Zorluk bir sınavda, bir işte, bir iş görüşmesinde, bir maçta ya da bir konuşmada ortaya çıkabilir. Kişi bir işe girişmiş ama onu yürütememiştir; sonuç başarısızlık ve sıkıntıdır. Söz argo olduğu için arkadaşlar arasındaki rahat konuşmalarda yer bulur. Kişi kendi durumunu da bu sözle anlatabilir: sınavda çarşafa dolandım. Zorluğun sebebi kalıpta belirtilmez; hazırlıksızlık da olabilir, kötü şans da. Kalıp kişinin bu durumdan kurtulup kurtulmadığını da söylemez; yalnız işin onun için kötü gittiği anı anlatır.
Örnek Cümleler
- Hiç çalışmadan girdiği matematik sınavında ikinci soruda çarşafa dolanan Murat, kâğıdı yarı boş verdi.
- Mülakatta yabancı dil sorusunda çarşafa dolanan aday, cevabını bir türlü toparlayamadı.
- İlk kez tek başına yönettiği ihalede çarşafa dolanan genç müdür, firmayı büyük bir zarara soktu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Ayvayı yemek de argodur; kötü bir duruma düşmeyi, işin bozulmasını anlatır. Çarşafa dolanmak ise bir işin içinden çıkamamayı, başarısız olmayı öne çıkarır. İki kalıp kötü bir sonuçta birleşir; birinde iş bozulur, ötekinde kişi işi yürütemez.
Açmaza düşmek, içinden çıkılması güç bir durumda kalmaktır; söz argo değildir. Çarşafa dolanmak benzer bir durumu argoyla anlatır ve başarısızlığı da içerir. Açmaza düşen kişi henüz bir yol arıyor olabilir; çarşafa dolanan ise işte başarısız olmuştur.
Bu söz, kötü bir durumdan çıkar yol bulunamadığında söylenir. Çarşafa dolanan kişi de böyle bir durumdadır. Kalıp kişinin düştüğü hâli anlatır; söz ise o hâlde akla gelen çaresizliği sert bir dille dile getirir.