Anlamı
hakkı olmadığı hâlde parayı kendine mal etmek.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, hakkı olmayan parayı ya da bir kazancı kendi yararına geçirmek anlamında kullanılır. En çok da kamu malı, ortak para, komisyon, bağış veya başkasına ait olması gereken bir gelir söz konusu olduğunda duyulur. Deyimin sertliği, gizli bir el çabukluğundan çok ahlaki bozulmaya işaret etmesinden gelir. Çünkü burada yalnızca para almak değil, görev veya güven ilişkisini kötüye kullanmak da vardır. O yüzden ceplerine indirmek ifadesi, basit bir kazançtan değil, usulsüz yoldan edinilmiş bir menfaatten söz eder. Gündelik dilde yolsuzluk, küçük çıkar ağları ve uygunsuz kazanç eleştirilerinde sık kullanılır. Böylece ekonomik bir davranışı olduğu kadar ahlaki bir çürümeyi de anlatır. İnsanların güvenini paraya çevirmek gibi ağır bir çağrışım da bu yüzden sözün içinde yer alır.
Örnek Cümleler
- Patron toplantıda "cebine indirmek" diye sitem etti.
- Arkadaşları bu durumu "cebine indirmek" diye tarif etti.
- Bütün mahalle onun cebine indirdi konuşuyor.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü anlatılan şey sıradan kazanç değil, bir hakkın veya güvenin kötüye kullanılmasıdır. Söz bu nedenle açık bir suçlama içerir.
Ortak para, kurum bütçesi, komisyon, yardım parası veya hak edilmeyen ödeme gibi alanlarda daha çok kullanılır. Küçük kişisel harcamalardan çok usulsüz kazancı çağrıştırır.
Cebellezi etmek daha küçük ve günlük aşırmaları anlatabilir. Cebine indirmek ise daha bilinçli, hesaplı ve çıkar odaklı bir sahiplenmeyi vurgular.