Anlamı
gereksiz yere sürekli konuşmak.
Detaylı Açıklama
Çenesi durmamak, gereksiz yere sürekli konuşmaktır. Kalıp bir kişinin konuşma huyunu da, belli bir andaki konuşkanlığını da anlatabilir. Gereksiz yere sözü, konuşulanın bir işe yaramadığını, gerekmediği hâlde söylendiğini bildirir. Çenesi durmayan kişi bir öğrenci, bir yolcu, bir komşu, bir çocuk ya da bir çalışan olabilir. Söz bir uyarıda ya da bir sitemde duyulur: çenen hiç durmuyor. Konuşmanın başkalarını rahatsız ettiği de anlatılabilir: dersi bölmek, uykuyu kaçırmak, işi aksatmak. Kalıpta bir yargı vardır: konuşmanın gereksiz olduğu kalıbın kendisinde söylenir. Söz şakayla da söylenebilir; konuşkan bir çocuğa ya da arkadaşa takılmak için. Durmamak, bir eylemin ara vermeden sürmesini anlatır; burada ara vermeyen şey konuşmadır.
Örnek Cümleler
- Ders boyunca çenesi durmayan öğrenciyi öğretmen, arkadaşlarını rahatsız ettiği için en ön sıraya oturttu.
- Uçakta yanındaki yolcunun çenesi hiç durmayınca Selim, uyuyamadan İstanbul'a vardı.
- Toplantıda çenesi durmayan stajyer, önemli bir müşterinin sözünü üç kez kesti.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çenesi düşmek, yerli yersiz konuşup gevezelik etmektir; konuşmanın yerini ve zamanını bilmemek öne çıkar. Çenesi durmamakta ise vurgu konuşmanın sürekliliğindedir. Aynı kişi hem çenesi düşük hem de çenesi durmayan biri olarak anlatılabilir.
Atasözü, çenesi düşüklerin umulmadık anlarda densizce konuşabileceğini söyler; ateşin içinde bile konuşan bir kişiyi gösterir. Çenesi durmamak da sürekli ve gereksiz konuşmayı anlatır. Atasözü bu huyun en uygunsuz anda bile sürebileceğini abartılı bir görüntüyle dile getirir.
Çenesi açılmak, kişinin konuşmaya başlayıp durmadan konuşmasını anlatır; konuşmanın başladığı an öne çıkar. Çenesi durmamak ise konuşmanın kesilmeden sürdüğünü ve gereksiz olduğunu bildirir. Bir kişinin çenesi açılır, sonra bir türlü durmaz.