Atasözü

Çengi Ölüsü Çalgı (daire, Tef) ile Kalkar Ne Demek?

Anlamı

zevk ve sefa içinde ömür sürmüş bir kimse, en sıkıntılı günlerinde bile bu alışkanlığını bırakamaz.

Detaylı Açıklama

Çengi ölüsü çalgı ile kalkar atasözü, zevk ve sefa içinde ömür sürmüş bir kimsenin en sıkıntılı günlerinde bile bu alışkanlığını bırakamayacağını anlatır. Çalgı yerine daire ya da tef de söylenir; üçü de aynı söyleyişin biçimleridir. Söz bir gözlem bildirir: eğlenceye, rahata alışmış biri zor bir döneme girse de eski yaşayışından kopamaz. Sıkıntı bir iflas, bir hastalık, bir yaşlılık ya da bir yas olabilir. Atasözü böyle birinin davranışını açıklamak için söylenir. Söyleyen buna şaşırabilir, kınayabilir ya da işin doğal olduğunu kabul edebilir. Söz bir kişinin harcamalarını, sofrasını ya da eğlence düşkünlüğünü anlatırken akla gelir. Zorluk geçince değil, tam ortasında bile bu alışkanlığın sürdüğü vurgulanır.

Örnek Cümleler

  1. İflasın eşiğindeki tüccar yine her akşam çalgılı sofralar kurduruyordu; çengi ölüsü çalgı ile kalkar.
  2. Hastanede yatarken bile odasına müzisyen çağırtan eski şarkıcıyı görünce, çengi ölüsü çalgı ile kalkar diye düşündüm.
  3. Emekli maaşı kirasına zor yeten amca, ay başında yine lokantada dostlarına ziyafet verdi; çengi ölüsü tefle kalkar.

Diğer Atasözleri ve Deyimler

Sıkça Sorulan Sorular

Çengi, çalgılı eğlencelerde oyun oynayan kadındır. Atasözüne göre ömrü eğlencelerde geçmiş böyle birinin cenazesi bile çalgıyla kaldırılır. Bu abartılı görüntü, alışkanlığın hayatın sonunda, ölümde bile sürdüğünü anlatır.

Gününü gün etmek, hiçbir şeyi dert edinmeyip gününü hoş geçirmektir. Atasözündeki kişi de böyle bir ömür sürmüştür. Atasözü bu yaşayışın sıkıntılı günlerde de sürdüğünü ekler; deyim ise yaşayışın kendisini anlatır.

Bu atasözü, insanı alışkanlıklarından ve huylarından vazgeçirmenin mümkün olmadığını söyler. Çengiyle ilgili söz de aynı düşünceyi eğlence düşkünlüğü üzerinden verir. Biri her huya bakar; öteki zevk ve sefaya alışmış birini gösterir.