Anlamı
çok talihsiz kimseler için söylenen bir söz.
Detaylı Açıklama
Çeşmeye gitse çeşme kuruyacak, çok talihsiz kimseler için söylenen bir sözdür. Söz abartılı bir görüntüyle kurulur: böyle biri su almak için çeşmeye gitse, akmakta olan çeşme bile onun için kuruyacaktır. Bu görüntü, kişinin en basit işinde bile şansının yaver gitmeyeceğini anlatır. Söz bir başkası için söylenebilir: o öyle bahtsız ki çeşmeye gitse çeşme kuruyacak. Kişi kendi talihsizliğine yanarken de böyle konuşabilir. Söyleyişte bir acıma, bir yakınma ya da bir şaka bulunabilir. Talihsizlik iş aramada, sınavda, alışverişte ya da bir yolculukta görülebilir. Söz, kişinin kusurunu değil, başına gelenlerin kötü talihini öne çıkarır. Bir kez değil, art arda yaşanan aksilikler bu sözü akla getirir.
Örnek Cümleler
- Başvurduğu her iş yerinde kadro son anda dolan Emre için annesi, çeşmeye gitse çeşme kuruyacak diye üzülüyordu.
- Bilet aldığı üç sefer de iptal olunca Ayten gülerek «Ben çeşmeye gitsem çeşme kuruyacak» dedi.
- Kuyruğa girdiği her gişe tam onun sırası gelince kapandı; çeşmeye gitse çeşme kuruyacak.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Çeşme, durmadan su akan bir yerdir; herkes oradan su alabilir. Kuruması, talihsiz kişinin en olağan, en güvenilir şeyde bile aksilikle karşılaşacağını anlatır. Abartı, talihsizliğin boyutunu göstermek içindir.
Feleğe küsmek, talihten yakınmak ve şanstan umudunu kesmektir. Talihsizliği dillere düşmüş biri de bir gün sonunda feleğe küsebilir. Deyim kişinin tepkisini, atasözü bu tepkiye yol açan talihsizliği anlatır.
Atasözüne göre talihsizin işleri ters gider; bağına yağmur yerine taş ya da dolu yağar. İki söz de doğanın talihsize karşı döndüğü bir görüntüyle kurulur. Birinde bağa dolu yağar, ötekinde çeşmenin suyu kesilir.