Deyim

Çeteleye Dönmek Ne Demek?

Anlamı

insanın yüzünde veya başka bir tarafında birçok kesik ve sıyrık oluşmak.

Detaylı Açıklama

Çeteleye dönmek, insanın yüzünde ya da vücudunun başka bir yerinde birçok kesik ve sıyrık oluşmasıdır. Kesiklerin sebebi bir kedi, dikenli bir çalı, kör bir ustura, bir düşüş ya da bir kavga olabilir. Kalıbın öznesi yüz, kol, el ya da bacak gibi bir vücut bölümüdür: kolları çeteleye döndü. Yaralar derin olmayabilir, ama sayıca çoktur. Kesikler bir anda da oluşabilir, bir süre içinde birikerek de. Söz bir acımayı da, bir alayı da taşıyabilir. Konuşan abartılı bir söyleyişle kendinden de söz edebilir: yüzüm çeteleye döndü. Kalıp bir bahçe işinin, bir hayvanla boğuşmanın ya da bir sakar tıraşın sonucunu anlatırken kullanılabilir. Kalıp yaraların ağırlığını değil, çokluğunu öne çıkarır.

Örnek Cümleler

  1. Sokakta bulduğu yaralı kediyi kucağına almaya çalışan çocuğun kolları çeteleye döndü.
  2. Böğürtlen toplamak için çalıların arasına dalan dedemin elleri akşama kadar çeteleye dönmüştü.
  3. Kör usturayla tıraş olmaya kalkan genç, aynaya bakınca yüzünün çeteleye döndüğünü gördü.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Çetelede hesap tutmak için yan yana çizgiler çekilir. Vücutta art arda oluşmuş kesik ve sıyrıklar da bu çizgilere benzetilir. Benzetme, izlerin hem çok hem de sıra sıra dizilmiş olduğunu anlatır.

Delik deşik olmak, bir canlının vücudunda bir araçla birçok yara ve kesik oluşmasıdır; ikinci anlamı bir şeyin her yanının delinmesidir. Çeteleye dönmek ise kesik ve sıyrıkları anlatır. İki kalıp vücuttaki çok sayıda yarayı anlatırken buluşur.

Atasözüne göre insan sevdiği kimse ya da sevdiği iş yüzünden gelecek sıkıntılara katlanır. Böğürtlen ya da gül toplarken elleri çeteleye dönen biri bu sözü kendine söyleyebilir. Deyim bedenin izlerini, atasözü bu izlere katlanma sebebini anlatır.