Deyim

Çifte Vurmak Ne Demek?

Anlamı

çiftelemek.

Detaylı Açıklama

Çifte vurmak, sözlükte çiftelemek diye tanımlanır. Çiftelemek, bir atın ya da bir eşeğin iki arka ayağını birden kaldırıp vurmasıdır. Kalıbın öznesi hayvandır. Darbeyi alan bir seyis, bir araba, bir kapı ya da yanındaki başka bir hayvan olabilir. Hayvan ürktüğünde, sinirlendiğinde ya da arkasından biri yaklaştığında çifte vurabilir. Söz bir ahırın, bir köy yolunun, bir yarış pistinin ya da bir hayvan pazarının anlatısında geçebilir. Darbeyi alan yönelme ekiyle anılır: yanına yaklaşan seyise çifte vurdu. Darbe sert olabileceği için kalıp bir tehlikeyi ya da bir kazayı da anlatabilir. Atı ya da eşeği tanıyan biri, ona arkadan yaklaşan birini bu sözle uyarabilir: dikkat et, çifte vurur.

Örnek Cümleler

  1. Yük arabasına koşulmak istemeyen kara eşek, sahibinin arabasına çifte vurup tahtasını kırdı.
  2. Yarıştan önce ürken safkan kısrak, padoktaki demir parmaklığa çifte vurdu.
  3. Ahırda arkasından yaklaşan yabancıya çifte vuran at, adamın kalçasını morartmıştı.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Çifte vurmak, çifte atmanın yalnız hayvanla ilgili anlamını karşılar. Çifte atmanın av tüfeğini patlatmak anlamı bu kalıpta yoktur. Sazlıkta ördeğe ateş eden avcının tüfeğinden söz edilirken çifte vurmak söylenmez.

Çiftelemek, çifte sözcüğüne addan eylem yapan -le- ekinin getirilmesiyle kurulmuştur; tekmelemek de böyle yapılmıştır. Sözcük, çifte vurmanın tek sözcüklü karşılığıdır. Sözlük de bu kalıbı o eyleme göndererek tanımlar.

Bu atasözü, büyüklerin çatışmasından küçüklerin zarar gördüğünü söyler. Tepişen atlar birbirine arka ayaklarıyla da vurur; ortada kalan eşek bundan payını alır. Atasözü bu ahır görüntüsünü güçlülerin kavgasına taşır.