Anlamı
hoş karşılanmamak, kaba ve yersiz bulunmak:
'Onların da belki merhume ve öksüzler hakkında söylenilecek bir fikirleri olurdu. Fakat şimdilik ne deseler çiğ düşecekti.' -R. N. Güntekin.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, bir sözün, davranışın ya da girişimin ortamda hoş karşılanmaması, kaba ya da zamansız bulunması anlamında kullanılır. Buradaki 'çiğ'lik, olgunlaşmamış ve yerine oturmamış olma duygusu taşır. Bu yüzden özellikle yas, kırgınlık, resmiyet ya da duyarlılık isteyen ortamlarda yanlış kaçan sözler için çok uygundur. Deyimin etkisi, yanlışı doğrudan sertçe suçlamadan ama açıkça uygunsuz bularak ifade etmesinden gelir. Söz sosyal incelik duygusunu korur. Yersizlik ve nezaketsizlik birlikte hissedilir. Burada eleştirilen şey yalnız içerik değil, zamanlama ve ton uyumsuzluğudur. Bu nedenle deyim, ince ayar gerektiren insan ilişkilerinde çok yerinde bir uyarı işlevi görür. Bir davranışın niyeti kötü olmasa bile, ortamın ruhuna uymadığında bu sözle kolayca eleştirilir.
Örnek Cümleler
- Bütün mahalle onun çiğ düştü konuşuyor.
- Müdür bu karardan sonra iyice çiğ düştü.
- Dediklerini duysan sen de çiğ düştü dersin.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü davranışı tamamen kötü damgalamak yerine, ortama ve zamana uymadığını söyler. İncelikli bir eleştiri taşır.
Yas, resmiyet, kırgınlık ve duygusal hassasiyet gerektiren ortamlarda daha sık kullanılır. Bu yüzden özellikle yas, kırgınlık, resmiyet ya da duyarlılık isteyen ortamlarda yanlış kaçan sözler için çok uygundur.
Zamanın, yerin ve üslubun birbirine uymamasıdır. Davranışın olgunlaşmadan ortaya atıldığı hissedilir. Bu deyim, bir sözün, davranışın ya da girişimin ortamda hoş karşılanmaması, kaba ya da zamansız bulunması anlamında kullanılır.