Anlamı
çıkarına bakmak.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, davranışlarını yalnız kendi yararına göre ayarlamak anlamına gelir. Kişi bir ilişkiye, karara ya da yardıma iyi niyetle değil, sağlayacağı kazanca bakarak yaklaşırsa çıkar gözetmek denir. Deyimde çoğu zaman eleştirel ton vardır; çünkü ortak değer yerine kişisel menfaat öne çıkmıştır. Söz, insanın niyetini sorgular. Dışarıdan makul görünen davranışın arkasında hesap varsa bu deyim devreye girer. Bu yüzden gündelik dilde ahlakî değerlendirme yükü taşır. İnsan her zaman menfaat düşünür, fakat bu söz sıradan çıkar hesabından çok vicdanı geri plana iten tavrı hedef alır. Dostlukta, siyasette, iş ortaklıklarında ve yardımlaşma görüntüsü altında yürüyen ilişkilerde özellikle keskinleşir. Sözü duyduğumuz anda karşımızdaki kişinin niyetinden kuşku duymaya başlarız.
Örnek Cümleler
- Müdür bu karardan sonra iyice çıkar gözetti.
- Arkadaşları bu durumu "çıkar gözetmek" diye tarif etti.
- Olanları görünce resmen çıkar gözetti, ne yapsın.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
İyilik ya da destek gibi görünen davranışın arkasında kişisel menfaat hesabı bulunması farkını görünür kılar.
Çünkü ortak yarar, dostluk ya da ilke yerine kendi kazancını merkeze alma tavrı hoş karşılanmaz.
İş ortaklıklarında, siyasette, arkadaşlıkta ve aile içi beklentilerde sık kullanılır. Dostlukta, siyasette, iş ortaklıklarında ve yardımlaşma görüntüsü altında yürüyen ilişkilerde özellikle keskinleşir.