Anlamı
çözüm bulamamak, çözümsüz durumda olmak:
'Şu sıralar tam bir çıkmazdayım anlayacağın.' -İ. Aral.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, kişinin ya da bir durumun çözüm bulamayan, sıkışmış ve yön arayan bir noktada bulunmasını anlatır. Çıkmazda olmak, ilerlemeyi durduran bir düğümün içinde kalmaktır. Buradaki vurgu hâlin kendisinedir; kişi şu anda bir çıkmazdadır ve elindeki yollar yetmiyordur. Deyim, iç baskıyı ve çaresizlik duygusunu açık biçimde taşır. O nedenle özellikle kişisel, ekonomik ve duygusal sıkışmalarda çok canlı duyulur. İlerlemenin olmadığı bir bekleme ve bunalma anını gösterir. Burada mesele yalnız seçenek azlığı değildir; hangi yolu denese aynı duvara çarpma hissi vardır. İnsan tam da bu yüzden yorulur, sinirlenir ve düşünme gücünü bile kaybetmeye başlar. Deyim, uzun süren tıkanıklığın insan üstünde bıraktığı zihinsel ağırlığı da taşır.
Örnek Cümleler
- İş arkadaşı olan biteni "çıkmazda olmak" sözleriyle özetledi.
- Bir baktık ki çoktan çıkmazda olmuş.
- Son olaylardan sonra adam resmen çıkmazda oldu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
İkisini birlikte taşır; hem dıştaki tıkanıklığı hem de bunun kişide yarattığı baskıyı anlatır. Bu deyim, kişinin ya da bir durumun çözüm bulamayan, sıkışmış ve yön arayan bir noktada bulunmasını anlatır.
Kişisel borç, ilişki karmaşası, meslek kararsızlığı ve çözüm bulamama hâllerinde daha içten duyulur. Burada mesele yalnız seçenek azlığı değildir; hangi yolu denese aynı duvara çarpma hissi vardır.
Çıkmaza girmek, çıkmaza sokmak ve çözümsüz kalmak gibi ifadelerle aynı alanda dolaşır. Çıkmazda olmak, ilerlemeyi durduran bir düğümün içinde kalmaktır.