Deyim

Çın Çın Ötmek Ne Demek?

Anlamı

sürekli olarak keskin ses çıkarmak:
'Rüzgâr vurdukça çın çın öten tabakların sesini dinleye dinleye uykuya geçtiler.' -L. Tekin.

Detaylı Açıklama

Çın çın ötmek, sürekli olarak keskin ses çıkarmaktır. Kalıbın ağırlığı sürekliliktedir: ses bir kez duyulup kesilmez, uzun süre devam eder. Sesi çıkaran bir saat, bir telefon, bir zil, bir böcek ya da rüzgârla birbirine çarpan eşyalar olabilir. Ötmek fiili burada yalnız kuşlar için değil, ses çıkaran her şey için kullanılır; ses canlı bir varlıktan gelmek zorunda değildir. Kalıp bir evin, bir bahçenin ya da bir sokağın havasını anlatırken geçebilir. Ses kimi zaman hoş bir fon oluşturur, kimi zaman rahatsız eder; tanım bunu belirtmez. Süreklilik cümlede saatlerce, akşama kadar gibi sözlerle de güçlendirilebilir: telefon akşama kadar çın çın öttü. Sesin keskinliği kulağı tırmalayacak kadar da olabilir.

Örnek Cümleler

  1. Kimse açmadığı için boş ofisteki telefon öğleden sonra boyunca çın çın öttü.
  2. Öğle sıcağında zeytinliğin içinde ağustos böcekleri saatlerce çın çın ötüyordu.
  3. Pilini değiştirmeyi unuttuğu alarm, gece yarısı mutfakta çın çın ötmeye başladı.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Tanıkta öten şey rüzgârda birbirine çarpan tabaklardır: Rüzgâr vurdukça çın çın öten tabakların sesini dinleye dinleye uykuya geçtiler. Ses rahatsız etmez; dinleyenler onunla uykuya dalar. Vurdukça sözü sesin tekrar tekrar geldiğini gösterir.

Çın çın inletmekte sesin gürlüğü öndedir; ses bulunduğu mekânı doldurur. Çın çın ötmek ise sesin kesilmeden sürmesini öne çıkarır; gür olması gerekmez. Uzun süre çalan güçlü bir zilde bu iki nitelik bir arada bulunabilir.

Kulak tırmalamak, kulağı rahatsız etmektir. Çın çın öten bir alarm ya da bir telefon kulağı tırmalayabilir; ama tanıktaki tabaklar gibi dinlenen bir ses de çıkarabilir. Sesin rahatsız edip etmediği, onu duyanın durumuna göre değişebilir.