Deyim

Çıngar Kopmak (çıkmak) Ne Demek?

Anlamı

gürültü, kavga çıkmak:
'Bu son rolü, ihtiyaten, büyük çıngarın kopacağı güne sakladı.' -N. Araz.

Detaylı Açıklama

Çıngar kopmak, gürültü ya da kavga çıkmaktır; kalıbın çıngar çıkmak biçimi de vardır. Kalıbın öznesi çıngardır; kavgayı kimin başlattığı cümlede söylenmeyebilir. Bu yüzden söz bir olayı dışarıdan, bir bildirim gibi anlatmaya elverişlidir: dün akşam pazarda çıngar koptu. Kopmak fiili, kavganın birden ve şiddetle başladığını sezdirir. Çıngar bir aile içinde, bir mahallede, bir iş yerinde ya da bir kalabalıkta kopabilir. Sebep bir miras, bir alacak, bir kıskançlık ya da bir sözün yanlış anlaşılması olabilir. Söz bir uyarının içinde de geçer: bu iş böyle giderse çıngar kopacak. Kopan çıngarın büyüklüğü sıfatlarla belirtilebilir: büyük bir çıngar koptu. Çıngarın tarafları arasında edatıyla anılır: kardeşler arasında çıngar koptu.

Örnek Cümleler

  1. Miras paylaşılırken kardeşler arasında çıngar koptu ve noter görüşmeyi yarıda kesti.
  2. Kantinde sıra yüzünden iki sınıf arasında çıngar çıkınca nöbetçi öğretmen koşarak geldi.
  3. Fiyatlar birden artınca pazar yerinde satıcılarla alıcılar arasında büyük bir çıngar koptu.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Tanıkta çıngar henüz kopmamıştır; beklenen bir gündür: Bu son rolü, ihtiyaten, büyük çıngarın kopacağı güne sakladı. Kişi son rolünü ihtiyaten o güne ayırır. Cümle, kalıbın sıfat-fiille gelecekteki bir olayı adlandırmak için de kullanılabildiğini gösterir.

Çıngar çıkarmakta kavgayı başlatan bir kişi vardır ve cümlenin öznesidir. Çıngar kopmakta ise özne çıngarın kendisidir; kavganın kimden çıktığı söylenmeyebilir. Birinin çıngar çıkarması, bir yerde çıngarın kopmasına yol açar.

Atasözüne göre ortaklaşa kullanılan bir mal, kimi zaman baba ile oğul arasında bile kavgaya yol açar. Çıngar kopmak da böyle bir kavganın patlak vermesini anlatır. Atasözü kavganın sebebini gösterir; deyim kavganın kopuşunu.