Anlamı
çok kızmak:
'Gidip oyunu seyretmiş. Seyretmiş ama, bütün cinleri de tepesine çıkmış, ağızlarının payını vermiş.' -N. Meriç. 'Biraz fazlaca gülsen, bir parça kısa giysen cin tepesine biniyor.' -O. Kemal.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, bir kişinin son derece kızması, öfkeden neredeyse kendini kaybedecek hâle gelmesi anlamında kullanılır. Buradaki öfke yalnız içten bir rahatsızlık değil, yukarı tırmanıp taşan bir sinir hâlidir. Bu yüzden şiddetli, ani ve görünür tepkiler için çok uygundur. Deyimin canlılığı, siniri insanın tepesine çıkan bir şey gibi göstermesinden gelir. Bu hareketli imge, kızgınlığın doruk noktasını hissettirir. Gündelik dilde çok yaygın ve etkili bir öfke kalıbıdır. Abartılı yapısı sayesinde tepkinin derecesini açıkça yükseltir. İnsan öfkesinin içine gömülmüş gibi görünür ve çevresindekiler bu taşmayı hemen fark eder. Böylece kızgınlığın en üst basamağı net biçimde anlatılır. Özellikle ardı ardına gelen yanlışlar karşısında patlayan son tepkiyi anlatırken güçlü durur.
Örnek Cümleler
- Bir de üstüne yalan söyleyince cinleri tepesine çıktı.
- Komşunun oğlu yine cinleri tepesine çıkmış, mahalle çalkalandı.
- Herkes fark etti ki çoktan cinleri tepesine çıkmış.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü sıradan sinir değil, tepe noktasına ulaşmış ve dışa taşmış kızgınlık anlatılır. Görsel imge bu etkiyi artırır.
Yalan, suçlama, bekletilme, küçümsenme ve sabır taşması gibi bağlamlarda daha sık duyulur. Bu deyim, bir kişinin son derece kızması, öfkeden neredeyse kendini kaybedecek hâle gelmesi anlamında kullanılır.
İkisi de çok yoğun öfkeyi anlatır. Cinleri tepesine çıkmak daha hareketli ve sahneli, cin ifrit olmak ise daha genel bir yoğun kızgınlık tonuna sahiptir.