Deyim

Çitlembik gibi Ne Demek?

Anlamı

ufak tefek, esmer ve sevimli.

Detaylı Açıklama

Çitlembik gibi, ufak tefek, esmer ve sevimli olanı anlatır. Üç nitelik birlikte anılır: küçük bir yapı, koyu bir ten ve hoşa giden bir görünüş. Benzetme küçük bir kız, bir delikanlı, bir gelin ya da yaşlı bir kadın için söylenebilir; kişinin yaşı benzetmeyi sınırlamaz. Söz bir sevgi, bir beğeni taşır; konuşan betimlediği kişiyi hoş bulmaktadır. Kalıp çitlembik gibi bir kız, çitlembik gibi olmak biçimlerinde kurulur. Bir aile büyüğünün torununu anlatırken, bir anıda ya da bir romanda bir kişinin ilk görünüşü betimlenirken geçebilir. Söz kişinin huyunu anlatmaz; görünüşünü betimler, ama bu görünüşün bıraktığı sıcak izlenimi de taşır. Konuşan bir yakınını överken de bu benzetmeye başvurabilir.

Örnek Cümleler

  1. Köyden gelen yeğenimiz çitlembik gibi bir kızdı; kara gözleriyle herkese gülümsüyordu.
  2. Babaannem, yaz boyu güneşte oynayıp kararan torununu çitlembik gibi buluyor, yanaklarından öpüyordu.
  3. Romanın başında kahvenin kapısında beliren çitlembik gibi delikanlı, ufacık boyuna karşın herkesi güldürüyordu.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Çitlembik, menengiç ağacına ve onun küçük, yuvarlak, koyu renkli meyvesine verilen addır. Meyvenin küçüklüğü ve koyu rengi, benzetmedeki ufak tefeklik ve esmerlikle buluşur. Benzetme bu küçük meyvenin görünüşünü bir insanın görünüşüne taşır.

Böcek gibi, ufak tefek ve esmer bir çocuğu anlatır; tanımında sevimlilik yer almaz. Çitlembik gibi ise bu iki niteliğe sevimliliği de ekler ve yalnız çocuk için söylenmez. Esmer, ufak bir çocuk için iki benzetme de kurulabilir.

Bu atasözü, beyaz tenli olanlar güzel sayılsa da gerçek güzellik ve şirinliğin esmerlerde olduğunu söyler. Çitlembik gibi benzetmesi de esmerliği sevimlilikle birlikte anar. Atasözü esmerliği bir yargıyla öne çıkarır; deyim bir kişinin görünüşünü betimler.