Anlamı
çocuk kendisine ısmarlanan işi yapamayacağından işi buyuran kimsenin onun arkasından gitmesi gerekir.
Detaylı Açıklama
Çocuğa iş, ardına sen düş atasözüne göre çocuk kendisine ısmarlanan işi yapamaz; bu yüzden işi buyuranın onun arkasından gitmesi gerekir. Çocuğa verilen iş yarım kalabilir, yanlış yapılabilir ya da unutulabilir. İşi buyuran kişi bir anne, bir baba, bir usta, bir öğretmen ya da bir komşu olabilir. Söz işi buyurana seslenir: işi çocuğa bıraktın diye işin bittiğini sanma. Bir yakınmayla da anılabilir; çocuğa iş veren kişi sonunda kendi koşturmak zorunda kalmıştır. Ismarlanan iş dükkândan bir şey almak, bir yere haber götürmek ya da evde bir işi bitirmek olabilir. Atasözü çocuğu suçlamaz; işi buyuranı uyarır. Aynı anlamı taşıyan başka söyleyişleri de vardır: çocuğa iş buyuran, ardınca kendi gider.
Örnek Cümleler
- Oğlunu bakkala ekmek almaya yollayan baba, çocuk yarım saat dönmeyince kendisi de yola çıktı; çocuğa iş, ardına sen düş.
- Çırak çocuğu nalburdan vida almaya gönderen usta, yanlış boyda vidalar gelince çocuğa iş, ardına sen düş sözünü hatırladı.
- Fatura ödemesini kızına bırakan Ayten Hanım, kızı unutunca son gün bankaya kendisi koştu; çocuğa iş, ardına sen düş.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Ardına düşmek, bir kişinin peşinden yürümektir. Atasözünde işi buyuran kişi çocuğun peşinden gider, işin doğru yapılıp yapılmadığına bakar ya da eksik kalanı kendisi tamamlar. Söz bu izlemenin gerekliliğini anlatır.
İki atasözünün tanımı aynıdır. Çocuğa iş, ardına sen düş sözü karşıdakine seslenir ve bir öğüt biçiminde kurulur. Öteki ise genel bir gözlem gibi, işi buyuranın sonunda kendisinin gittiğini bildirir.
Göz kulak olmak, mecaz anlamda gözetmek, korumak, bakmaktır. Ardına düşmek de bir tür göz kulak olmaktır: işi buyuran kişi çocuğun işini gözetir. Deyim gözetmenin kendisini, atasözü ise bunun neden gerektiğini anlatır.