Deyim

Çukura Düşmek Ne Demek?

Anlamı

kötü ve uygunsuz bir duruma girmek:
'Kendi ayağınız ve büyük aklınızla gidip düştüğünüz çukurdan bize ne?' -A. Gündüz.

Detaylı Açıklama

Çukura düşmek, kötü ve uygunsuz bir duruma girmektir. Kişi bir borç, bir dava, bir kötü alışkanlık, yanlış bir ortaklık ya da utandırıcı bir olay yüzünden içinden çıkması güç bir hâle gelir. Çukur görüntüsü, kolayca düşülen ama zorla çıkılan bir yeri anlatır. Kalıp kişinin bu duruma kendi yanlışıyla mı, başkasının yüzünden mi düştüğünü ayırmaz. Söz bir uyarı, bir pişmanlık ya da bir kınama içinde söylenebilir: bu adamla iş yaparsan çukura düşersin. Bir anne, bir arkadaş ya da bir avukat bu sözle karşısındakini sakındırmaya çalışabilir. Uygunsuz sözcüğü durumun yalnız zor değil, kişiye yakışmayan bir durum olduğunu da anlatır. Kalıp bir başlangıç anını bildirir; çukurdan çıkış ayrıca anlatılır.

Örnek Cümleler

  1. Tanımadığı birine kefil olan Necdet, borç ödenmeyince çukura düştü ve evini satmak zorunda kaldı.
  2. Kumar masalarında geceler geçiren genç muhasebeci, şirketin kasasından para alınca büsbütün çukura düştü.
  3. Sınavda kopya çekerken yakalanan Burak, okuldan uzaklaştırma alınca nasıl bir çukura düştüğünü anladı.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Tanıkta konuşan, kendi ayağınız ve büyük aklınızla gidip düştüğünüz çukurdan bize ne diye sorar. Kişinin kötü duruma kendi seçimiyle düştüğü vurgulanır. Konuşan bu yüzden onun sıkıntısını üstlenmeyi reddeder.

Dibe vurmak, en kötü duruma düşmektir; inişin son noktasını anlatır. Çukura düşmek ise kötü ve uygunsuz bir duruma girmektir; durumun en kötüsü olup olmadığını söylemez. Biri kötülüğün derecesine, öteki kötü duruma girişe bakar.

Atasözü, başkasına tuzak hazırlayan kimsenin bu tuzağa önce kendisinin düşeceğini söyler. Çukura düşmek de kişinin kötü bir duruma girmesini anlatır. Atasözü bu düşüşün bir sebebini, kötü niyeti gösterir.