Deyim

Dibe Vurmak Ne Demek?

Anlamı

en kötü duruma düşmek.

Detaylı Açıklama

Dibe vurmak, sözlükte en kötü duruma düşmek anlamındadır. Dip, bir şeyin en alt noktasıdır; deyim bir düşüşün bu noktaya ulaştığını anlatır. Kişi için kurulduğunda bir ruhsal çöküntü de bir maddi yıkım da kastedilebilir; kurumlar için bir çöküşü anlatır. Deyim bir ruh hâlini, bir ekonomik durumu ya da bir ilişkiyi anlatabilir. Haber dilinde de günlük konuşmada da kullanılır. Sözlük dibe vurduktan sonra ne olacağını söylemez. Deyime bir iflas haberinde de, bir spor yorumunda da rastlanabilir. Düşüşün sebebi bir kayıp, bir yenilgi, bir kuraklık ya da bir borç olabilir. Deyim tek bir olayı değil, art arda gelen kötüleşmelerin vardığı yeri anlatabilir. Vurmak fiili, düşüşün dibe değdiği anı canlı bir görüntüyle verir.

Örnek Cümleler

  1. Fabrikası kapanıp eşi de onu bırakınca Hüseyin dibe vurdu; aylarca evden çıkmadı.
  2. Üç yıl üst üste kuraklık yaşanınca köyün ekonomisi dibe vurdu.
  3. Ligin son haftasında beşinci yenilgisini alan takımın morali dibe vurdu.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Kötüleşen kişi ya da şey olabilir: Hüseyin, köyün ekonomisi, takımın morali. Deyim bir insanın hâlini de, bir kurumun ya da bir topluluğun durumunu da anlatır. Örneklerde bu duruma iş kaybı ve ayrılık, kuraklık ya da üst üste gelen yenilgiler yol açar.

Hâli harap olmak; bitkin, perişan olmak, kötü duruma düşmektir: Sınıfı geçmezse hâli haraptır. Bu tanım bir yorgunluğu da içerir. Dibe vurmakta ise tanımın ağırlığı en sözcüğündedir; kötülüğün uç derecesi anlatılır.

Bu atasözü güçlüyken büyük işler yapanın, güçten düşünce küçük işlerle uğraştığını ve azla yetindiğini söyler. Aslanın kocaması yavaş bir yaşlanmadır; Hüseyin ise birkaç kötü olayla yıkılır. Atasözü yeni koşullara uyan birini, deyim çöküşün kendisini anlatır.