Anlamı
büyük adamların, büyük iş yapanların her zaman üzüntüleri, sıkıntıları vardır.
Detaylı Açıklama
Dağ başından duman eksik olmaz atasözü, büyük adamların ve büyük iş yapanların her zaman üzüntüleri, sıkıntıları olduğunu söyler. Söz sıkıntıyı yüksek bir yerde bulunmaya ya da büyük bir yük taşımaya bağlar. Büyük adam burada bir yönetici, bir devlet adamı, bir fabrika sahibi, bir aile büyüğü ya da tanınmış bir sanatçı olabilir. Büyük iş ise bir kurum yönetmek, büyük bir yapı yaptırmak ya da kalabalık bir aileyi geçindirmek olabilir. Her zaman sözü, sıkıntının geçici değil sürekli olduğunu anlatır. Atasözü bir yakınmaya karşılık, bir teselli ya da bir açıklama olarak söylenebilir. Konuşan, büyük işin sorumlusunun sıkıntısını olağan bulur. Büyük işin sahibi kendi hâlini de bu sözle anlatabilir. Atasözü sıkıntının sebebini ayrıca saymaz, yalnız varlığını bildirir; sebep işin büyüklüğüyle birlikte gelir.
Örnek Cümleler
- Holdingin patronu gece yarısına kadar toplantıdan toplantıya koşuyor, uykusu da kaçmış; dağ başından duman eksik olmaz.
- Yüz kişilik inşaatı yöneten mühendis, hem maaşlar hem malzeme gecikmesi yüzünden üç gecedir uyuyamıyor; dağ başından duman eksik olmaz.
- Hasan Dede her bayram on torunun kavgasını, altı çocuğunun borç derdini dinliyor; dağ başından duman eksik olmaz.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Yüksek dağların başını duman, sis ya da bulut sarar; tepe bu örtünün içinde kalır. Atasözü bu görüntüyü büyük adamların, büyük iş yapanların üzüntüleriyle eşleştirir. Duman, yüksekte duranın üstünden kalkmayan sıkıntıdır.
Büyük başın derdi büyük olur, büyük işlerin başında bulunanların karşılaşacağı güçlüklerin de çok olduğunu söyler. Dağ başından duman eksik olmaz da büyük iş yapanların sıkıntılarını anlatır. Biri güçlüklerin çokluğuna, öteki sıkıntının hiç eksilmemesine bakar.
Dertsiz baş olmaz, derdi olmayan kimse olmadığını, az çok herkesin derdi bulunduğunu söyler. Dağ başından duman eksik olmaz ise sıkıntıyı büyük adamlara ve büyük iş yapanlara bağlar. Biri bütün insanları, öteki büyük işlerin sahiplerini anar.