Anlamı
bu, büyük bir kayıp ancak eskiden yol açtığı rahatsızlık da sona erdi.
Detaylı Açıklama
Dam yandı, içindeki sıçan da yandı atasözü, bir kaybı ve o kayıpla birlikte sona eren bir rahatsızlığı bir arada anlatır. Kayıp büyüktür ve yok sayılmaz. Ancak kaybedilen şey eskiden bir rahatsızlığa da yol açıyordu; artık o rahatsızlık da kalmamıştır. Kaybedilen bir ev, bir dükkân, bir ortaklık, bir araba ya da bir iş olabilir. Rahatsızlık ise bir masraf, bir kavga, bir gürültü ya da bir uğraş olabilir. Söz kaybı bir kazanca çevirmez; yalnız acının yanında bir rahatlama bulunduğunu bildirir. Konuşan bu sözle kendini avutabilir ya da başkasını teselli edebilir. Söz bir yangından, bir iflastan ya da bir ortaklığın bozulmasından sonra söylenebilir. Sözün birlikte sözcüğüyle kurulan biçimi de vardır.
Örnek Cümleler
- Her ay onarımına para yatırdığımız eski araba kazada hurdaya çıktı; dam yandı, içindeki sıçan da yandı.
- Yıllardır kavgalı yürüyen ortaklık şirketle birlikte battı, para gitti ama bitmeyen tartışmalar da sona erdi; dam yandı, içindeki sıçan da yandı.
- Her bahar tamirat isteyen su sızdıran yazlık sele kapıldı, ailenin tatil evi de gitti, bitmeyen masrafı da; dam yandı, içindeki sıçan da birlikte yandı.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Dam kaybedilen değerli şeyi, sıçan ise o şeyin içinde barınan rahatsızlığı canlandırır. Ev yandığında içindeki sıçan da yanar; kayıpla birlikte dert de ortadan kalkar. Atasözü bu iki sonucu tek bir olayda birleştirir.
Bu atasözü, anlaşmazlık sebebi olan şey ortadan kalktığında anlaşmazlığın da sona erdiğini söyler. Dam yandı sözünde de kaybedilen şeyle birlikte bir rahatsızlık biter. Yorgan gitti sözü anlaşmazlığa, dam yandı ise kaybın büyüklüğüne de dikkat çeker.
Küçümsemez; sözlük kaybı açıkça büyük diye niteler. Sona eren rahatsızlık bu kaybın yerini tutmaz, yalnız onun yanında anılır. Söz konuşana bir teselli verebilir, ama yanan damı yok saymaz.