Anlamı
birinin huysuzluğuna öfkelenildiğinde söylenen bir ilenme sözü.
Detaylı Açıklama
Damarı kurusun, birinin huysuzluğuna öfkelenildiğinde söylenen bir ilenme sözüdür. Konuşan, karşısındakinin aksiliğinden, inadından ya da geçimsizliğinden bıkmıştır ve öfkesini bu sözle dışa vurur. Söz huysuzluğun kendisine yönelir: kuruması dilenen, kişinin aksi damarıdır. Söylenen kişi bir çocuk, bir eş, bir komşu, inatçı bir yaşlı ya da yürümeyen bir katır olabilir. Kalıp ünlem işaretiyle yazılır ve tek başına bir cümle olarak söylenir. Huysuz kişinin yüzüne de, arkasından da söylenebilir. Söz bir annenin, bir ustanın ya da bir komşunun ağzından çıkabilir. Kalıp huysuzluğun ne olduğunu söylemez; onu cümlenin öncesi anlatır: bir inat, bir ters cevap, bir kapris. Sözlük bu ilenmeyi öfkeyle ilişkilendirir; şaka için söylendiğini belirtmez.
Örnek Cümleler
- Katır yokuşun ortasında yine çakılıp kaldı, ne yemle ne sopayla kıpırdadı; damarı kurusun! Yük yolda kaldı.
- Kaynanası yemeğin tuzunu da çayın rengini de beğenmedi, gelin mutfağa geçip tencereleri hırsla yıkadı: damarı kurusun!
- Usta çırağına aynı işi üçüncü kez gösterdi, çırak yine bildiğini okudu; damarı kurusun! Bu inatla meslek öğrenilmez.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
İlenme, birinin başına kötü bir şey gelmesini dileyen sözdür. Damarı kurusun da bu türdendir; kuruması dilenen şey kişinin aksi damarıdır. Söz öfke anında söylenir ve konuşanın öfkesini açıkça ortaya koyar.
Dili kurusun, 'söz söyleyemez olsun!' anlamında kullanılan bir ilenme sözüdür. Damarı kurusun da bir ilenmedir, ama huysuzluğa öfkelenildiğinde söylenir. İki söz aynı fiille kurulur; biri söze, öteki huya yönelir.
Bu söz, hoşa gitmeyen bir şey konuşan kimseye yöneltilen bir ilenmedir. Damarı kurusun ise birinin aksiliğinden bıkan kişinin ağzından çıkar. Biri konuşulan sözü, öteki kişinin geçimsizliğini hedef alır.