Deyim

Darasını Düşmek Ne Demek?

Anlamı

kabın ağırlığını hesaba katmamak.

Detaylı Açıklama

Darasını düşmek, kabın ağırlığını hesaba katmamaktır. Tartılan toplam ağırlıktan malın konduğu kabın, kasanın ya da çuvalın ağırlığı çıkarılır; geriye malın kendi ağırlığı kalır. Böylece alıcı yalnız aldığı malın parasını öder. Düşmek fiili burada çıkarmak, eksiltmek anlamındadır. Kalıp pazarda, bakkalda, toptancıda ya da bir hasat alımında geçebilir. Dara düşülmezse alıcı kabın ağırlığını da malın fiyatıyla ödemiş olur; bu yüzden işlem alışverişte önemlidir. Hesabı satıcı da yapabilir, alıcı da; kalıp bunu ayırmaz. İyelik eki darayı kaba bağlar: çuvalın darasını düşmek. Fındık, zeytin, bal ve tahıl gibi kaplarla satılan ürünlerde bu işlem her tartıda tekrarlanır. Kalıp bir alışverişin dürüst yürüyüp yürümediğini anlatırken de akla gelebilir.

Örnek Cümleler

  1. Fındık tüccarı, köylünün getirdiği çuvalları tartınca her birinden bir kilo darasını düşüp kalanı deftere yazdı.
  2. Kasap, kıymayı kâğıda sardıktan sonra kâğıdın darasını düşmeyi unutunca müşteri fişe itiraz etti.
  3. Bal üreticisi kavanozların darasını düştükten sonra kilosunu hesaplayıp etiketleri bastı.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Düşmek, burada bir sayıdan bir miktarı çıkarmak, eksiltmek anlamındadır. Toplam ağırlıktan kabın ağırlığı düşülür. Hesap dilinde bu kullanım başka miktarlar için de geçer: borçtan ödenen parayı düşmek gibi.

Atasözüne göre bir nesne için kullanılan ölçü, niteliği ayrı olan başka bir nesne için kullanılamaz. Darasını düşmek de doğru ölçüme yöneliktir: kabın malın yerine tartılmasını önler. İki söz de alışverişte doğru ölçmeye dikkat çeker.

Dara düşülmezse kabın ağırlığı da malın ağırlığına katılmış olur. Alıcı bu durumda boş kavanozun ya da çuvalın ağırlığına karşılık gelen ürün bedelini de öder. Kalıp bu haksızlığın önlendiği hesabı anlatır.