Atasözü

Deli Dostun Olacağına Akıllı Düşmanın Olsun Ne Demek?

Anlamı

akılsız kimse iyi niyetli olsa dahi yaptığı işin ne gibi kötü sonuçlar doğuracağını hesap edemediğinden dostuna bilmeyerek fenalık edebilir, akıllı düşmanın yapacağı kötülükse akıl yoluyla sezilir ve gereken tedbir alınabilir.

Detaylı Açıklama

Deli dostun olacağına akıllı düşmanın olsun atasözü, akılsız bir kimsenin iyi niyetli olsa bile dostuna bilmeyerek fenalık edebileceğini söyler. Akılsız dost yaptığı işin ne gibi kötü sonuçlar doğuracağını hesap edemez. Sözdeki deli, tanıma göre akılsız kimsedir. Söz iyi niyeti tek başına yeterli saymaz; dostlukta aklı da arar. Akılsız dostun zararı bir yanlış öğüt, düşünmeden yapılmış bir iyilik, ağızdan kaçan bir sır ya da yanlış bir yatırım olabilir. Söz bir dostun iyi niyetle yaptığı bir işin kötü sonuçlandığı anlarda söylenebilir. Atasözü düşmanlığı övmez; iki kişiyi karşılaştırarak zararın nereden daha kolay gelebileceğini gösterir. Konuşan bu sözü kendi yaşadığı bir zararın ardından da, bir yakınını uyarmak için de kurabilir. Öteki yanda akıllı düşman vardır: kötülüğü önceden sezilebildiği için insan kendini koruyabilir.

Örnek Cümleler

  1. Bana sormadan müdüre zam istediğimi söyleyen iyi niyetli arkadaşım yüzünden işimi az kalsın kaybediyordum; deli dostun olacağına akıllı düşmanın olsun.
  2. Rakip firmanın hamlesini önceden sezip önlem alan şirket, ortağının düşünmeden imzaladığı bir anlaşma yüzünden zarara girdi; deli dostun olacağına akıllı düşmanın olsun.
  3. Yardım etmek için hastaya kendi ilacını veren komşu, onun hastaneye kaldırılmasına yol açtı; deli dostun olacağına akıllı düşmanın olsun.

Diğer Atasözleri ve Deyimler

Sıkça Sorulan Sorular

Tanıma göre akıllı düşmanın yapacağı kötülük akıl yoluyla sezilir ve gereken tedbir alınabilir. Akılsız dostun fenalığı ise bilmeyerek yapıldığı için önceden görülmez. Atasözü bu yüzden akıllı düşmanı akılsız dosttan yeğ tutar.

Üç atasözü, cahilin dostluğundan arifin düşmanlığı yeğdir de içinde olmak üzere, sözlükte tek bir açıklamayla verilir. Üçü de akılsız dostun bilmeyerek verdiği zararı akıllı düşmanın sezilebilen kötülüğüyle karşılaştırır. Söyleyişleri farklı, öğütleri birdir.

Başını belaya sokmak, sözlükte birini kötü sonuçlar verecek bir duruma itmek diye açıklanır. Akılsız dost da iyi niyetle davranırken dostunun başını belaya sokabilir. Atasözü bu tehlikenin bir dostluğun içinden de gelebileceğini gösterir.