Deyim

Deli Olmak İşten Değil Ne Demek?

Anlamı

densiz davranışlar, güç durumlar veya duyulan öfke karşısında düşülen çaresizliği anlatan bir söz.

Detaylı Açıklama

Deli olmak işten değil, densiz davranışlar, güç durumlar ya da duyulan öfke karşısında düşülen çaresizliği anlatan bir sözdür. Tanım üç sebep sayar: başkasının densizliği, işin güçlüğü ve kişinin kendi öfkesi. Sözü kuran kişi sabrının sınırına geldiğini, ne yapacağını bilemediğini anlatır. Söz bir yakınma olarak söylenir; konuşan kendi hâlini dinleyene açar. İşten değil sözü, delirmenin zor bir iş olmadığını, kişinin o noktaya yakın olduğunu bildirir. Söz evde, iş yerinde ya da bir resmî dairede, sabrı zorlayan herhangi bir anda kurulabilir. Kalıp tek başına da, bir cümlenin sonunda da durabilir: bu gidişle deli olmak işten değil. Konuşan aklını yitirdiğini söylemez; çaresizliğin derecesini abartarak dile getirir.

Örnek Cümleler

  1. Üst kattaki komşu her gece saat ikide çamaşır makinesi çalıştırıyor, uyarılara da kulak asmıyor; deli olmak işten değil.
  2. Taşınma günü kamyon gelmedi, kira sözleşmesi bulunamadı, elektrik de kesildi; deli olmak işten değil.
  3. Altı aydır maaşını alamayan işçi, patronun her gün yeni bir bahane uydurmasına öfkeden kudurdu; deli olmak işten değil.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Birinci örnekte gece yarısı çamaşır makinesi çalıştıran bir komşunun saygısızlığı, ikincisinde taşınma gününde üst üste gelen aksilikler vardır. Üçüncüde altı aydır maaşını alamayan işçinin öfkesi anlatılır. Üçünde de kişi çaresiz kalır.

İki eli böğründe kalmak, sözlükte çaresiz kalıp ne yapacağını bilememek diye açıklanır. Deli olmak işten değil de bir çaresizliği anlatır. Deyim kişinin durumunu tarif eder; deli olmak işten değil ise o durumdaki kişinin yakınmasıdır.

Başa gelen çekilir, çaresiz durumlara düşüldüğünde insanın kendini üzüntüye kaptırmayıp sabır göstermesi gerektiğini söyler. Deli olmak işten değil diyen kişi ise sabrının tükendiğini anlatır. Atasözü böyle birine verilecek bir öğüt olabilir.