Anlamı
her iş zamanında ve uygun durumda yapılır.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü de, tıpkı benzer kalıbında olduğu gibi, işlerin uygun zamanda yapılmasının önemini anlatır. Buradaki vurgu biraz daha öğüt verme yönündedir; yani sadece bir gözlem değil, doğrudan yapılması gereken davranış dile getirilir. İnsan fırsat gelmişken beklememeli, şartlar olgunlaşmışken adımını atmalıdır. Günlük hayatta iş kararı, eğitim fırsatı, ilişki konuşması, yatırım, başvuru ve hayatın dönüm noktalarında çok uygun bir anlatım sunar. Atasözü, zamanında hareket etmeyen kişinin sonradan aynı imkânı bulamayabileceğini sezdirir. Türkçede kararsızlığı değil, zamanında eylemi teşvik eden güçlü ve öğüt niteliği yüksek sözlerden biridir. Özellikle tereddüt eden kişilere yol göstermek için söylenir. Bu söyleyiş, doğru anda harekete geçmeyen kişinin sadece vakit değil, sonuç da kaybedebileceğini düşündürür.
Örnek Cümleler
- Başvuru açılmışken demiri tavında dövmeli.
- Konuşulacaksa şimdi konuşulmalı; demiri tavında dövmeli.
- Pazar hazırken işe girmek lazım, demiri tavında dövmeli.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Anlamları çok yakındır; ancak bu kalıp daha doğrudan öğüt veren ve “yapmalısın” vurgusu taşıyan bir anlatıma sahiptir.
Fırsatın kısa süreli olduğu ve hızlı ama doğru karar gerektiren durumlarda daha sık kullanılır. İnsan fırsat gelmişken beklememeli, şartlar olgunlaşmışken adımını atmalıdır.
Evet, uygun an kaçarsa sonradan aynı etkiyi yakalamanın zorlaşacağına işaret eder. Buradaki vurgu biraz daha öğüt verme yönündedir; yani sadece bir gözlem değil, doğrudan yapılması gereken davranış dile getirilir.