Anlamı
çok kibirli.
Detaylı Açıklama
Derisine sığmaz deyimi, çok kibirli, kendini olduğundan büyük gören, taşkın bir özgüvenle davranan kişiler için kullanılır. Buradaki ana fikir, kişinin kendi sınırlarını bile taşır hâle gelmesidir. Sanki gururu, gösterişi ve kendini beğenmişliği bedenine fazla gelmektedir. Bu yüzden deyimin tonu açıkça eleştireldir. İnsanın yalnız kendine güvenmesini değil, bu güveni başkalarını küçümseyecek kadar büyütmesini anlatır. Özellikle yeni güç, para, makam ya da başarı kazandıktan sonra şişinen kişiler için yerinde olur. Söz, kibrin dışarıya taşan tarafını görünür kılar. Sıradan bir gurur değil, etrafı rahatsız edecek derecede kabarmış bir benlik hissi anlatılır. Bu sert ve küçümseyici ton, deyimin etkisini artırır. Deyim, kişinin sevinç, öfke ya da taşkınlık yüzünden içine sığamayan coşkusunu canlı biçimde anlatır.
Örnek Cümleler
- Yeni mevkiyi alınca önceki halinden eser kalmayıp derisine sığmaz bir hâle büründü.
- Bir ödül kazandı diye hemen derisine sığmaz tavırlar sergilemeye başladı.
- Kendini öve öve bitiremeyen adamın çoktan derisine sığmaz olduğu belliydi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü kibir çoğu zaman dışarı taşan bir hâl gibi algılanır. 'Derisine sığmamak' da bu taşmayı somutlaştırarak benlik kabarmasını görünür kılar. Kibir, taşkınlık ya da aşırı coşku sanki bedeni aşacakmış gibi gösterildiği için benzetme güçlüdür.
Hayır, özgüven olumlu olabilir; derisine sığmaz ise ölçüyü aşmış kibri anlatır. Burada başkalarını küçümseme ve kendini abartma tonu vardır. Aynı şey değildir; özgüven dengeli olabilir, derisine sığmamak ise çoğu zaman aşırılık ve taşkınlık taşır.
Yeni başarı, para, makam veya ilgi gördükten sonra ölçüsünü kaybeden kişiler için söylenir. Çünkü bu durumlarda kibrin dışa vurumu daha belirgin hâle gelir. Kendini fazla önemseyen, gururunu taşıran ya da duygusu bedenine sığmayacak kadar kabaran kişiler için söylenir.