Anlamı
içinden çıkılması güç bir sorunla uğraşmak zorunda kalmak.
Detaylı Açıklama
Dert eğirmek, içinden çıkılması güç bir sorunla uğraşmak zorunda kalmak demektir. Tanımda üç öğe vardır: sorun güçtür, kişi onunla uğraşır ve bu uğraş bir zorunluluktur. Sorun kişinin kendi kararından da doğmuş olabilir, başkasından gelmiş de. Sorun bir miras anlaşmazlığı, bitmek bilmeyen borçlar, yatalak bir hastanın bakımı ya da uzayan bir dava olabilir. Deyimin öznesi sorunla uğraşan kişidir; uğraşılan sorun -le ekiyle anılabilir: borçlarla dert eğirmek. Dert sözcüğü burada iyelik almaz; uğraşan kişi cümlenin öznesinden anlaşılır. Sözlük eğirmek fiilinin bu kalıpta neyi karşıladığını ayrıca açıklamaz. Tanım uğraşın bir sonuca varıp varmadığını da söylemez. Uğraş tek bir kişinin omzunda kalabileceği gibi bütün bir aileyi, kooperatifi ya da köyü de içine alabilir.
Örnek Cümleler
- Babasından kalan tarla için kardeşleriyle anlaşamayan Ahmet üç yıldır mahkemelerde dert eğiriyor.
- Kooperatif yönetimi, müteahhidin yarım bıraktığı binalar yüzünden yıllardır dert eğiriyor.
- Yatalak annesine bakan Gül bir yandan da onun karışık emeklilik işlemleriyle dert eğiriyordu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Açmaza düşmek, içinden çıkılması güç duruma düşmektir; deyim o duruma girilmesini anlatır. Dert eğirmek ise böyle bir sorunla uğraşmak zorunda kalmaktır. Biri güç duruma girilmesini, öteki o durumla süren uğraşı adlandırır.
Pösteki saymak, içinden çıkılmaz bir iş yüklenip uğraşmaktır. Dert eğirmek de içinden çıkılması güç bir sorunla uğraşmayı anlatır, ama bunu bir zorunluluk olarak verir. Pösteki saymanın tanımında işin yüklenildiği söylenir; zorunluluk sözü geçmez.
Boşa kodum dolmadı, doluya kodum almadı, içinden çıkılmayan güç bir durum karşısında söylenen bir atasözüdür. Dert eğiren de böyle bir durumun içindedir ve onunla uğraşmak zorunda kalmıştır. Atasözü o kişinin ağzından çıkabilecek yakınmayı, deyim ise süren uğraşı adlandırır.