Anlamı
elindekiyle yetinmeyip daha çoğunu arayan, elindekinden de olur.
Detaylı Açıklama
Deve boynuz ararken kulaktan olmuş atasözü, elindekiyle yetinmeyip daha çoğunu arayanın elindekinden de olacağını söyler. Söz küçük bir öykü gibi kurulur: deve boynuz arar, sonunda kulağını yitirir. Fiil duyulan geçmiş zamandadır; olay başkasından duyulmuş gibi aktarılır. Deve burada fazlasını isteyen kişinin yerindedir. Boynuz elde edilmek istenen ek kazancı, kulak ise kişinin zaten sahip olduğu şeyi karşılar. Kaybedilen şey bir iş, bir ortaklık, bir ev, bir para ya da bir müşteri olabilir. Atasözü olup bitmiş bir kaybı anlatırken söylenir. Daha çoğunu isteyen birini önceden uyarmak için de kurulur. Sözlük kaybın nasıl gerçekleştiğini ayrıntılandırmaz; yalnız arayışın sonucunu bildirir. Söz, kaybı kişinin kendi isteğine bağlar ve onu dışarıdaki bir talihsizliğe yormaz.
Örnek Cümleler
- Kirasını düzenli ödeyen kiracıyı daha yüksek teklif için çıkaran ev sahibi, evi aylarca boş tuttu; deve boynuz ararken kulaktan olmuş.
- Rakip firmanın sözlü teklifine güvenip istifa eden Murat, teklif geri çekilince işsiz kaldı; deve boynuz ararken kulaktan olmuş.
- Domatesini akşama doğru daha pahalıya satmak için bekleyen köylü, malın yarısını sıcaktan çürümüş buldu; deve boynuz ararken kulaktan olmuş.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Boynuz isterken kulaktan olmak, daha iyisini, mükemmelini ararken mevcut olanı yitirmektir. Atasözü aynı görüntüyü deveye bağlar ve daha çoğunu aramaktan söz eder. Deyim bir kişinin başına gelen kaybı fiille anlatır, atasözü ise bunu bir öykü gibi aktarır.
Bu atasözü hırslı insanların ellerindekiyle yetinmeyip daima daha fazlasını istediğini söyler. Deve boynuz ararken kulaktan olmuş da aynı yetinmezlikten yola çıkar, ama sonucu da bildirir: kişi elindekinden olur. Biri isteğin bitmediğini, öteki bu isteğin bedelini anlatır.
Bu atasözü büyük şeyleri elde etmek için önce küçük şeylerle yetinmek gerektiğini söyler. Deveyle ilgili söz ise yetinmeyenin elindekini de yitirdiğini anlatır. İkisi de yetinmeyi öne çıkarır; biri ulaşılamayan çoğu, öteki kaybedilen azı gösterir.