Anlamı
elindekiyle yetinmeyip daha çoğunu arayan, elindekinden de olur.
Detaylı Açıklama
Deve boynuz ararken kulaktan olmuş sözü, elindekiyle yetinmeyip daha fazlasını arayan kişinin sonunda sahip olduklarını da kaybedebileceğini anlatan çok bilinen bir atasözüdür. Deve zaten boynuzsuzdur; olmadığı bir şeyi ararken kulaktan olmak ise mevcut olanı da yitirmeyi simgeler. Bu yüzden atasözü açgözlülük, ölçüsüz hırs ve kanaatsizlik üzerine güçlü bir uyarıdır. İnsan bazen elindekinin değerini bilmez, daha iyisini isterken mevcut imkânlarını da tehlikeye atar. Söz bu düşüncesizliği kısa ama keskin bir örnekle gösterir. Günlük dilde mal, makam, ilişki ve fırsat konularında çok rahat kullanılır. Fazla arzunun zarara dönüşmesini anlatan en etkili halk ifadelerinden biridir. Atasözü, insanın elindekini küçümseyip fazlasını isterken mevcut olanı da kaybetme tehlikesini vurgular.
Örnek Cümleler
- İkinci kazancı isterken birincisini de kaybetti; tam deve boynuz ararken kulaktan olmuş.
- Daha fazla pay isteyince ortaklığı bozdu ve deve boynuz ararken kulaktan olmuş durumuna düştü.
- Elindekini küçümseyip yenisine koşarken deve boynuz ararken kulaktan olmuş olma riskini unuttu.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Açgözlülük ve ölçüsüz hırs eleştirilir. Kişi elindekinin kıymetini bilmeyip olmayanın peşine düşünce zararı büyütebilir. Eleştirilen kusur, açgözlülük ve elindekinin kıymetini bilmeden daha fazlasına saldırma eğilimidir.
Çünkü deve ve boynuz arasında zaten tuhaf bir ilişki vardır; buna bir de kulaktan olma eklenince güçlü ve komik bir görüntü oluşur. Bu da mesajın kolay unutulmamasını sağlar.
Ticarette, miras paylaşımında, ilişkilerde, kariyer planlarında ve genel olarak kanaatsizlik görülen her yerde mecazen kullanılabilir. Çünkü her alanda eldeki değer kaybedilebilir. İş, para, mevki, ilişki ve kişisel hırsların gereksiz büyütüldüğü her alanda mecazen çok kullanılır.