Atasözü

Deveci ile Konuşan Kapısını Büyük Açar Ne Demek?

Anlamı

yüksek makam sahibi kimselerle ilgisi olanlar durumlarının gerektirdiği özveriyi göze almalıdırlar.

Detaylı Açıklama

Deveci ile konuşan kapısını büyük açar atasözüne göre, makamı yüksek kişilerle ilişkisi bulunan biri, bu durumun istediği özveriye katlanmayı baştan kabul etmelidir. Sözde deveciyle konuşan kişinin kapısını büyük açtığı söylenir; sözlük bu görüntüyü yüksek makam sahibiyle ilişki ve özveri üzerinden açıklar. Sözlüğün açıklamasında konuşmak, görüşmek ya da iş yapmak arasında bir ayrım yoktur; ölçüt ilgi kurulmasıdır. Özveri para, emek, zaman ya da rahattan vazgeçmek olabilir. Atasözü bir ilişkiye girmeden önce düşünülmesi gerekeni söylemek için kurulabilir. İlişki kurulduktan sonra çıkan masrafları açıklarken de söylenir. Yüksek makam sahibi bir bakan, bir vali ya da bir genel müdür olabilir. Söz evlilikte, ticarette ve iş hayatında geçebilir; ilişkinin nasıl kurulduğunu ve ondan ne beklendiğini sözlük söylemez.

Örnek Cümleler

  1. Bakanın özel kalem müdürlüğüne atanan Kemal, gece yarılarına kadar çalışıp hafta sonlarını da resmî programlara verdi; deveci ile konuşan kapısını büyük açar.
  2. Valinin danışmanlığını kabul eden emekli öğretmen, yazlığa gitmekten vazgeçip bütün yaz onunla ilçe ilçe dolaştı; deveci ile konuşan kapısını büyük açar.
  3. Genel müdürün misafirlerini karşılamakla görevlendirilen Ayşe, hafta sonunu feda edip havaalanında bekledi; deveci ile konuşan kapısını büyük açar.

Diğer Atasözleri ve Deyimler

Sıkça Sorulan Sorular

Kapısını büyük açar biçimi bir öğüt vermek yerine bir gerçeği bildirir gibi konuşur. Böylece yüksek makam sahibiyle ilişki kuranın özveriyi göze alması, işin doğal bir sonucu olarak anlatılır. Anlam değişmez; sözlük bu biçimi de gereklilik bildiren bir açıklamayla verir.

Bu atasözü büyük adamların, büyük iş yapanların her zaman üzüntüleri, sıkıntıları olduğunu söyler. Deveciyle konuşanı anlatan söz ise büyüklerle ilgisi olanların da özveriyi göze alması gerektiğini bildirir. Biri büyüklerin kendi yükünü, öteki onlarla ilişki kuranın yükünü anlatır.

Riske girmek, zararı göze almaktır. Atasözü de göze almaktan söz eder, ama zararı değil özveriyi anar. Deyim bir girişimin tehlikesini, atasözü ise yüksek makam sahibiyle ilişkinin gerektirdiği fedakârlığı konu edinir.