Anlamı
zenginlik ve talih kişiyi kendiliğinden gelip bulmaz, çalışıp çabalamakla elde edilir.
Detaylı Açıklama
Devlet adama ayağıyla gelmez atasözü, zenginlik ve talihin kişiyi kendiliğinden gelip bulmadığını, çalışıp çabalamakla elde edildiğini söyler. Ayağıyla gelmek, bir şeyin hiçbir emek olmadan kendiliğinden ulaşmasını anlatır. Atasözü bu beklentiyi olumsuz bir yargıyla geri çevirir. Çaba bir eğitim, bir ticaret, bir tarla işi ya da bir sanat olabilir. Söz fırsat bekleyip oturan birine öğüt olarak söylenir. Çalışarak bir yere gelmiş birinin hikâyesini anlatırken de kurulabilir. Adam sözcüğü burada genel olarak insanı anlatır. Tanımda iki fiil yan yana durur: çalışmak ve çabalamak. Zenginlik ile talih de birlikte anılır; atasözü ikisini aynı yola bağlar. Söz bir aile içinde, bir atölyede ya da bir okulda geçebilir.
Örnek Cümleler
- Piyangodan umudunu kesmeyen amcam yirmi yıldır bilet alıyor ama hâlâ kirada oturuyor; devlet adama ayağıyla gelmez.
- Sabah beşte tezgâhını açan manav, on yılda iki dükkân sahibi oldu; devlet adama ayağıyla gelmez.
- Dükkânda oturup müşteri bekleyen Kerem, mahalleye servis başlatınca bir yılda cirosunu ikiye katladı; devlet adama ayağıyla gelmez.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Burada devlet, zenginlik ve talih anlamındadır; sözlüğün açıklaması da onu böyle karşılar. Yönetim anlamındaki devletle bir ilgisi yoktur. Aynı anlam başına devlet kuşu konmak deyiminde de görülür.
Başına devlet kuşu konmak, beklemediği büyük bir nimeti ele geçirmektir. Deyim bir talih anını anlatır; atasözü ise talihi beklemenin bir yol olmadığını söyler. Biri bir olayı, öteki bir öğüdü dile getirdiği için aralarında çelişki doğmaz.
Armut piş ağzıma düş, bir işe emek harcamaksızın onun kendiliğinden olmasını bekleyenlerin durumunu anlatır. Atasözü bu beklentiye karşı söylenir ve emeği şart koşar. İki söz aynı tutumu ele alır; biri onu betimler, öteki ona karşılık verir.