Anlamı
üzerinde önemle durarak çağırmadım.
Detaylı Açıklama
Dibi kırmızı mumla mı çağırdım atasözü, sözlükte üzerinde önemle durarak çağırmadım anlamında açıklanır. Ayraç içindeki bal mumuyla biçimi de sözlükte yer alır. Kırmızı mumun bu sözdeki yeri tanımda geçmez. Söz birinci kişiyle kurulur: çağırdım. Konuşan, bir davetin sahibidir ve kendi çağrısından söz eder. Söz kendine fazla önem verilmesini bekleyen, nazlanan ya da gelmek için koşul öne süren birine karşı söylenebilir. Davet bir düğün, bir yemek, bir toplantı ya da bir gezi olabilir. Konuşan, davetin sıradan bir çağrı olduğunu hatırlatır. Atasözü bir ev sahibinin sitemini taşır; çağrılan kişinin davranışı bu sitemin sebebidir. Konuşan bu sözü çağrılanın yüzüne de söyleyebilir, ardından da.
Örnek Cümleler
- Düğüne gelmek için özel araba bekleyen kuzenime araba göndermedim; dibi kırmızı mumla mı çağırdım?
- Yemeğe çağırdığım komşu, sofrada sevdiği yemek yok diye somurttu; dibi kırmızı mumla mı çağırdım?
- Doğum günü davetime üç kez hatırlatma isteyen arkadaşımı listeden çıkardım; dibi kırmızı mumla mı çağırdım?
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Soru cevap beklemez; konuşan, çağrısının özel bir çağrı olmadığını bu biçimle vurgular. Sözlük sözü olumsuz bir bildirimle açıklar: üzerinde önemle durarak çağırmadım. Soru biçimi bu olumsuzluğu karşısındakine yöneltir.
Buyur etmek, buyurun diyerek konuğu saygı ile içeri almak ya da sofraya çağırmaktır. Kırmızı mumu anarak konuşan kişi de bir ev sahibidir; ama konuğunu özel bir önemle çağırmadığını söyler. Deyim ağırlamanın kendisini, atasözü ise çağrının sınırını anlatır.
Bu atasözü beyin sofrasında ağırlanan kimsenin karşılık olarak ziyafet vermesinin kolay olmadığını, bunun bir borç olarak kaldığını söyler. Kırmızı mumla çağırmayı soran söz ise davetin kendisini konu edinir ve onu sıradan sayar. Biri ağırlanmanın yükünü, öteki davet edenin tutumunu anlatır.