Anlamı
kişi her söylediğini yapamaz, her dilediğini elde edemez.
Detaylı Açıklama
Dilden gelen elden gelse, her fukara padişah olur sözü, insanın her söylediğini yapamayacağını, her istediğini gerçekleştiremediğini anlatan gerçekçi bir atasözüdür. Ağızdan çıkan şey kolaydır; asıl mesele onu eldeki imkânlarla gerçekleştirmektir. Bu yüzden atasözü söz ile eylem, arzu ile imkân arasındaki farkı vurgular. İnsanların büyük konuşmasının, dileklerinin ve hayallerinin çok olabileceğini; ama bunların fiile dönüşmesinin ayrı şartlar gerektirdiğini söyler. Yalnız yoksulları değil, bütün insanları anlatan bir ölçü sözüdür. Dile kolay gelen her şey ele kolay gelmez. Gündelik dilde boş vaade, aşırı hayale ya da gerçekleşmesi zor isteklere karşı uyarı olarak kullanılır. Gerçeklik duygusunu koruyan sağlam bir hayat bilgisidir. Bu yüzden atasözü, tek bir gözlem söylemekle kalmaz; insanın sözü, niyeti ve davranışı arasındaki ilişkiyi de ölçülü bir biçimde hatırlatır.
Örnek Cümleler
- Büyük büyük konuşana dedem, dilden gelen elden gelse, her fukara padişah olur, derdi.
- Plan yapmak kolay ama dilden gelen elden gelse, her fukara padişah olur.
- İstek çoktu ama imkân azdı; gerçekten de dilden gelen elden gelse, her fukara padişah olur.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Söz ile fiil, arzu ile imkân, hayal ile gerçek arasındaki farkı hatırlatır. İstemek kolaydır; gerçekleştirmek ise şart, emek ve güç gerektirir.
Çünkü insanın söylemesinin yeterli olmadığını açıkça ortaya koyar. Sözün değeri, ancak eldeki güç ve yapılan işle birleşirse anlam kazanır. Bu yüzden boş vaatlere karşı güçlü bir itiraz niteliği taşır.
Siyasette, iş planlarında, kişisel hedeflerde ve günlük ilişkilerde hâlâ çok günceldir. Çünkü insanlar bugün de söylemekle yapmak arasındaki farkla sık sık karşılaşır.